ന്യൂഡൽഹി: ലോക രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക രംഗത്തെ നിർണായക ചർച്ചകൾക്ക് വേദിയൊരുക്കി 18-ാമത് ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിക്ക് ഇന്ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഭാരത് മണ്ഡപത്തിൽ തുടക്കം. ഇന്ത്യയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ സെപ്റ്റംബർ 12, 13 തീയതികളിലായാണ് ഉച്ചകോടി നടക്കുന്നത്. സാമ്പത്തിക അനിശ്ചിതത്വം, സാങ്കേതിക മാറ്റങ്ങൾ, പശ്ചിമേഷ്യയിലെയും കരിങ്കടൽ മേഖലയിലെയും സംഘർഷങ്ങൾ, ഊർജ പ്രതിസന്ധി, കാലാവസ്ഥാ വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയ്ക്കിടെയാണ് ലോകനേതാക്കൾ ന്യൂഡൽഹിയിൽ ഒരുമിക്കുന്നത്.
ബ്രസീൽ, റഷ്യ, ഇന്ത്യ, ചൈന, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് രൂപം നൽകിയ ബ്രിക്സ് പിന്നീട് വിപുലീകരിക്കപ്പെട്ടു. നിലവിൽ ബ്രസീൽ, ചൈന, ഈജിപ്ത്, എത്യോപ്യ, ഇന്ത്യ, ഇറാൻ, ഇന്തോനേഷ്യ, റഷ്യ, സൗദി അറേബ്യ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, യുഎഇ എന്നീ 11 രാജ്യങ്ങളാണ് കൂട്ടായ്മയിലെ അംഗങ്ങൾ. ലോക ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതിയോളം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്തും വ്യാപാരം, ഊർജം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിഭവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും സ്വാധീനം വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ലോകനേതാക്കൾ ഡൽഹിയിൽ
റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാദിമിർ പുടിൻ, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് സിറിൽ റമഫോസ, ഈജിപ്ത് പ്രസിഡന്റ് അബ്ദൽ ഫത്താഹ് അൽ സിസി, ഇന്തോനേഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് പ്രബോവോ സുബിയാന്തോ, ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ നേതാക്കൾ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കും. എത്യോപ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി അബി അഹമ്മദ് അലിയും യുഎഇയുടെ അബുദാബി കിരീടാവകാശി ഷെയ്ഖ് ഖാലിദ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദ് അൽ നഹ്യാനും പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. ബ്രസീലിനെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മൗറോ വിയേരയും സൗദി അറേബ്യയെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി പ്രിൻസ് ഫൈസൽ ബിൻ ഫർഹാൻ അൽ സൗദും പ്രതിനിധീകരിക്കും.
ഇന്ത്യയുടെ 2026ലെ ബ്രിക്സ് അധ്യക്ഷസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമേയം “Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability” എന്നതാണ്. പ്രതിരോധശേഷി, നവീകരണം, സഹകരണം, സുസ്ഥിരത എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആഗോള ദക്ഷിണ രാജ്യങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ ശക്തമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം.
ഉച്ചകോടിയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ “Inclusive Global Governance and Strengthening Multilateralism” എന്ന വിഷയത്തിൽ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കായി അടച്ചിട്ട സമ്മേളനം നടക്കും. തുടർന്ന് ഭാരത് മണ്ഡപത്തിലെ Bharat Innovates പ്രദർശനം നേതാക്കൾ സന്ദർശിക്കും. സംയുക്ത വൃക്ഷത്തൈ നടീൽ പരിപാടിക്കും പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന അത്താഴവിരുന്നിനും ശേഷമായിരിക്കും മറ്റ് പരിപാടികൾ.
മോദി–ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയിലേക്ക് കണ്ണുകൾ
ഉച്ചകോടിയുടെ ഭാഗമായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കളുമായി ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടത്തും. ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്, അബുദാബി കിരീടാവകാശി ഷെയ്ഖ് ഖാലിദ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദ് അൽ നഹ്യാൻ, എത്യോപ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി അബി അഹമ്മദ് അലി, മലേഷ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി അൻവർ ഇബ്രാഹിം, വിയറ്റ്നാം പ്രധാനമന്ത്രി ലെ മിൻ ഹംഗ് എന്നിവരുമായി കൂടിക്കാഴ്ചകൾക്ക് പദ്ധതിയുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച് മോദി–ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയിലേക്കാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ. അതിർത്തി പ്രശ്നം, വ്യാപാര ബന്ധം, ഇന്ത്യ–ചൈന ബന്ധത്തിന്റെ ഭാവി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടുകൾക്ക് കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ പ്രാധാന്യമുണ്ടാകും.
ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാദിമിർ പുടിനുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധം, വ്യാപാരം, പ്രതിരോധം, ഊർജസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയായി.
ലോകക്രമത്തിന്റെ മാറ്റവും ബ്രിക്സിന്റെ പരീക്ഷണവും
നിലവിലെ പാശ്ചാത്യ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ആഗോള സംവിധാനത്തിന് കൂടുതൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബഹുരാഷ്ട്ര ഘടനയെന്ന ആശയമാണ് ബ്രിക്സിന്റെ പ്രധാന ചർച്ചകളിലൊന്ന്. ആഗോള ഭരണസംവിധാനത്തിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും ബഹുരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളെ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാക്കുന്നതിനുമുള്ള മാർഗങ്ങളും ചർച്ചയാകും.
അതേസമയം, ബ്രിക്സ് അംഗങ്ങൾക്കിടയിലെ രാഷ്ട്രീയവും തന്ത്രപ്രധാനവുമായ ഭിന്നതകൾ കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് വെല്ലുവിളിയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ, യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം, അമേരിക്ക–ചൈന ബന്ധത്തിലെ പിരിമുറുക്കം എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ സമവായം രൂപപ്പെടുത്തുക ഇന്ത്യയുടെ അധ്യക്ഷതയ്ക്ക് നിർണായക പരീക്ഷണമാകും.
വ്യാപാരവും നിക്ഷേപവും, ഭക്ഷ്യ-ഊർജ സുരക്ഷ, ആരോഗ്യരംഗം, ദുരന്ത പ്രതിരോധം, നിർണായക വിതരണ ശൃംഖലകൾ, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയും ഉച്ചകോടിയുടെ പ്രധാന അജണ്ടയിലാണ്. ആഗോള സാമ്പത്തിക വിഘടനത്തിനിടയിൽ ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും വിതരണ ശൃംഖലകൾ വൈവിധ്യവത്കരിക്കുന്നതിനും ഊന്നൽ നൽകും.
ഡോളറിനെ ആശ്രയിക്കാത്ത അന്താരാഷ്ട്ര പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതും ബ്രിക്സ് ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിഷയമാണ്. അംഗരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം കൂടുതൽ സുഗമമാക്കാൻ ബദൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇതിനകം ചർച്ചയിലുണ്ട്.
ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര ശേഷിക്കും വേദി
ബ്രിക്സ് അധ്യക്ഷരാജ്യമെന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഉച്ചകോടി വലിയ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. റഷ്യയുമായും ചൈനയുമായും തന്ത്രപരമായ ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നതിനൊപ്പം അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായും ശക്തമായ ബന്ധം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര സന്തുലനം ലോകശ്രദ്ധ നേടും.
ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ ആഗോള സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി വളരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കൂട്ടായ്മയുടെ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകളെ പ്രായോഗിക സഹകരണത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയാണ് പ്രധാന വെല്ലുവിളി. ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ ലോക ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പകുതിയോളം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതോടൊപ്പം ആഗോള ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം 40 ശതമാനവും ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെ നാലിലൊന്നിനടുത്തും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി കേന്ദ്ര വാണിജ്യമന്ത്രി പീയൂഷ് ഗോയൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, ലോകനേതാക്കളുടെ വരവിനെ തുടർന്ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ കനത്ത സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളാണ് ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഉച്ചകോടി വേദിയായ ഭാരത് മണ്ഡപം, നേതാക്കൾ താമസിക്കുന്ന ഹോട്ടലുകൾ, യാത്രാ റൂട്ടുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സുരക്ഷ ശക്തമാക്കി. വിവിധ ഏജൻസികളുടെ ഏകോപനത്തോടെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണവും അടിയന്തര മെഡിക്കൽ സംവിധാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പുതിയ ശക്തിസന്തുലനം രൂപപ്പെടുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ബ്രിക്സിന് എത്രത്തോളം സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കാനാകുമെന്നതാണ് ഡൽഹി ഉച്ചകോടിയുടെ പ്രധാന ചോദ്യം. ഭിന്നതകൾ മറികടന്ന് സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക, നയതന്ത്ര മേഖലകളിൽ പ്രായോഗിക തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് അംഗരാജ്യങ്ങളെ എത്തിക്കാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കഴിയുമോയെന്നും ഉറ്റുനോക്കുകയാണ് ലോകം. ഇന്ന് മുതൽ രണ്ട് ദിവസത്തേക്ക് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുന്നത് ന്യൂഡൽഹിയാണ്.