ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ലഭിക്കുന്നതിന് മൂന്ന് വർഷം മുൻപ് വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയെന്ന പരാതിയിൽ സോണിയ ഗാന്ധിക്കെതിരായ പരാതി തള്ളിയ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി ഉത്തരവ് റൗസ് അവന്യൂ പ്രത്യേക കോടതി റദ്ദാക്കി. പരാതി വീണ്ടും പരിഗണിച്ച് നിയമാനുസൃതമായ പുതിയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാനാണ് പ്രത്യേക ജഡ്ജി വിശാൽ ഗോഗ്നെ നിർദേശിച്ചത്. സെപ്റ്റംബർ 29ന് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.
2025 സെപ്റ്റംബറിൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവാണ് പ്രത്യേക കോടതി ഇപ്പോൾ റദ്ദാക്കിയത്. മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ ഉത്തരവ് പരാതിക്കാരൻ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളുടെ കാതലായ വിഷയങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്നും കേസിലെ വസ്തുതകൾ കൃത്യമായി വ്യക്തമാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടെന്നും പ്രത്യേക ജഡ്ജി വിശാൽ ഗോഗ്നെ നിരീക്ഷിച്ചു. പരാതി ആവശ്യമായ വിവരങ്ങളില്ലാത്തതാണെന്ന് മജിസ്ട്രേറ്റ് കണ്ടെത്തിയത് വ്യക്തമായ നിയമപരമായ പിഴവാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി പരാതി കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതിയെയും പ്രത്യേക കോടതി ശക്തമായി വിമർശിച്ചു. ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയുടെ (BNSS) സെക്ഷൻ 175(3) പ്രകാരമുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചില്ലെന്നാണ് പ്രധാന വിമർശനം. ബന്ധപ്പെട്ട പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വാദം കേൾക്കാതിരിക്കുകയും ബന്ധപ്പെട്ട പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ട് ആവശ്യപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്തതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന് ആരോപണങ്ങളിൽ മറുപടി നൽകാനും സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനും ആവശ്യമായ സമയം നൽകാതെയാണ് മജിസ്ട്രേറ്റ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചതെന്നും ജഡ്ജി പറഞ്ഞു.
നിയമപ്രകാരം മജിസ്ട്രേറ്റിന് ലഭ്യമായ രണ്ട് സാധ്യതകളും പരിഗണിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതായും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പരാതിയിൽ തിരിച്ചറിയാവുന്ന കുറ്റകൃത്യം (cognisable offence) വെളിപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് ആദ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടിയിരുന്നത്. കുറ്റകൃത്യം നടന്നിട്ടുണ്ടോ എന്ന പ്രധാന വിഷയത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിന് പകരം മജിസ്ട്രേറ്റ് പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയത്തിലേക്ക് മാറിയെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കേസ് വീണ്ടും മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിട്ടത്. പരാതിക്കാരന്റെയും ബന്ധപ്പെട്ട പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയും വാദം കേട്ടശേഷം കാരണസഹിതമായ പുതിയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. അതിനാൽ സോണിയ ഗാന്ധിക്കെതിരായ ആരോപണം കോടതി ശരിവച്ചുവെന്നല്ല നിലവിലെ ഉത്തരവിന്റെ അർഥം; പരാതി തള്ളിയ മുൻ ഉത്തരവിലെ നടപടിക്രമപരവും നിയമപരവുമായ പിഴവുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വിഷയം വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനാണ് കോടതി നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
1980ലെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര്; 1983ൽ പൗരത്വം
കേസിന്റെ അടിസ്ഥാനം 1980ലെ ന്യൂഡൽഹി പാർലമെന്റ് മണ്ഡലത്തിലെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ പേര് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന പരാതിയാണ്. 1983 ഏപ്രിൽ 30നാണ് സോണിയ ഗാന്ധിക്ക് ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ലഭിച്ചതെന്നും പരാതിയിൽ പറയുന്നു. അതിനാൽ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ലഭിക്കുന്നതിന് മൂന്ന് വർഷം മുൻപ് 1980ലെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് എങ്ങനെ ഉൾപ്പെട്ടുവെന്നും ഏത് രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പേര് ചേർത്തതെന്നും പരാതിക്കാരൻ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
പരാതിയിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1980ൽ സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ പേര് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി, 1982ൽ നീക്കം ചെയ്തു, 1983ൽ വീണ്ടും ഉൾപ്പെടുത്തി. 1980ലെ പട്ടികയിൽ പേര് വന്നതും പിന്നീട് നീക്കം ചെയ്തതും വീണ്ടും ഉൾപ്പെടുത്തിയതുമായ സാഹചര്യങ്ങളാണ് കേസിൽ പ്രധാനമായും ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ നടപടികൾക്ക് പിന്നിൽ വ്യാജരേഖയോ വഞ്ചനയോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോയെന്നും അന്വേഷിക്കണമെന്നാണ് പരാതിക്കാരന്റെ ആവശ്യം.
ന്യൂഡൽഹിയിലെ സഫ്ദർജംഗ് റോഡിലെ 145-ാം നമ്പർ പോളിങ് സ്റ്റേഷനിലെ ഇലക്ടറൽ റോളിൽ 388-ാം നമ്പറിലാണ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലുള്ള ആരോപണം. അതേ വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഇന്ദിര ഗാന്ധി, രാജീവ് ഗാന്ധി, സഞ്ജയ് ഗാന്ധി, മനേക ഗാന്ധി എന്നിവരുടെ പേരുകളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് പരാതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.
1980 ജനുവരി ഒന്നിനെ യോഗ്യതാ തീയതിയാക്കി ന്യൂഡൽഹി പാർലമെന്റ് മണ്ഡലത്തിലെ ഇലക്ടറൽ റോൾ പുതുക്കിയപ്പോഴാണ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ പേര് 145-ാം പോളിങ് സ്റ്റേഷനിലെ 388-ാം നമ്പറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതെന്നാണ് പരാതിക്കാരന്റെ വാദം. 1982ൽ പേര് നീക്കം ചെയ്തശേഷം 1983ൽ വീണ്ടും ചേർത്തുവെന്നും പരാതിയിൽ ആരോപിക്കുന്നു.
ബിജെപി നേരത്തെ ഉന്നയിച്ച ആരോപണം
ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ പേര് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയെന്ന ആരോപണം ബിജെപിയും നേരത്തെ ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. ആ സമയത്ത് സോണിയ ഗാന്ധി ഇറ്റാലിയൻ പൗരയായിരുന്നുവെന്നാണ് ബിജെപിയുടെ ആരോപണം.
1947ൽ ഇറ്റലിയിൽ ജനിച്ച സോണിയ ഗാന്ധി രാജീവ് ഗാന്ധിയെ വിവാഹം ചെയ്തതിന് പിന്നാലെ 1968ലാണ് ഇന്ത്യയിലെത്തിയത്. ഇന്ത്യൻ പൗരത്വമില്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെന്നതാണ് പരാതിക്കാരൻ 1950ലെ Representation of the People Act ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഉന്നയിക്കുന്ന വാദം.
1980 ജനുവരി ഒന്നിന് ന്യൂഡൽഹി പാർലമെന്റ് മണ്ഡലത്തിലെ വോട്ടർപട്ടിക പുതുക്കിയപ്പോഴാണ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയതെന്നാണ് പരാതിയിൽ പറയുന്നത്. പിന്നീട് 1982ൽ പേര് നീക്കം ചെയ്തെന്നും 1983ൽ വീണ്ടും ഉൾപ്പെടുത്തിയെന്നും പരാതിക്കാരൻ ആരോപിക്കുന്നു. എന്നാൽ 1983 ഏപ്രിൽ 30നാണ് സോണിയ ഗാന്ധിക്ക് ഇന്ത്യൻ പൗരത്വം ലഭിച്ചതെന്നാണ് രേഖകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കേസിലെ വാദം.
നേരത്തെ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി പരാതി തള്ളി
ഇതേ വിഷയത്തിൽ സെപ്റ്റംബർ 10ന് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി പരാതി തള്ളിയിരുന്നു. ആരോപണങ്ങൾക്ക് മതിയായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്നും നിയമനടപടിയുടെ ദുരുപയോഗമാണെന്നുമായിരുന്നു അന്നത്തെ ഉത്തരവിന്റെ നിലപാട്. പരാതിക്കാരനായ വികാസി ന്റെ വാദങ്ങൾ കേട്ട ശേഷമാണ് അഡീഷണൽ ചീഫ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മജിസ്ട്രേറ്റ് വൈഭവ് ചൗരസ്യ നാല് പേജുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.വിഷയം കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിക്ക് പുറത്താണെന്നും മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു.
എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവിനെതിരായ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജിയിലാണ് ഇപ്പോൾ റൗസ് അവന്യൂ പ്രത്യേക കോടതി ഇടപെട്ടത്. മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി പരാതിയുടെ പ്രധാന ആരോപണങ്ങളും നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളും മതിയായ രീതിയിൽ പരിഗണിച്ചില്ലെന്നായിരുന്നു പ്രത്യേക കോടതിയുടെ വിമർശനം.
പരാതിയിൽ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളിൽ വ്യാജരേഖ ഉപയോഗിച്ചോ വഞ്ചനയിലൂടെയോ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടോ എന്നതടക്കമുള്ള കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ സാധ്യത പരിശോധിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ മുൻ ഉത്തരവിൽ 1980, 1982, 1983 വർഷങ്ങളിലെ പേരിന്റെ ഉൾപ്പെടുത്തൽ, നീക്കം, പുനഃഉൾപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുടെ ക്രമം പോലും കൃത്യമായി പരിഗണിച്ചിട്ടില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഇനി സെപ്റ്റംബർ 29ന് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. ബന്ധപ്പെട്ട പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനിൽ നിന്ന് സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ട് തേടിയശേഷം പരാതിക്കാരന്റെയും ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളുടെയും വാദം കേട്ട് പുതിയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാനാണ് നിർദേശം. അതോടെ നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുള്ള വോട്ടർപട്ടിക വിവാദം വീണ്ടും നിയമനടപടിയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുകയാണ്.