ഇന്ത്യയിൽ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിനുള്ള കുറഞ്ഞ പ്രായം സംബന്ധിച്ച് പലർക്കും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. നിലവിൽ രാജ്യത്ത് പ്രാബല്യത്തിലുള്ള നിയമപ്രകാരം പുരുഷന്മാർക്ക് 21 വയസും സ്ത്രീകൾക്ക് 18 വയസുമാണ് വിവാഹത്തിനുള്ള കുറഞ്ഞ പ്രായം.
2006ലെ ബാലവിവാഹ നിരോധന നിയമം (Prohibition of Child Marriage Act) പ്രകാരമാണ് വിവാഹപ്രായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ നിലവിലുള്ളത്. നിയമപ്രകാരം 21 വയസ് പൂർത്തിയാകാത്ത പുരുഷനും 18 വയസ് പൂർത്തിയാകാത്ത സ്ത്രീയും വിവാഹത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ‘കുട്ടി’ എന്ന നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
സ്ത്രീകൾക്ക് 18, പുരുഷന്മാർക്ക് 21
നിലവിലെ നിയമമനുസരിച്ച് ഒരു സ്ത്രീക്ക് 18 വയസ് പൂർത്തിയായാൽ വിവാഹം കഴിക്കാം. പുരുഷന് 21 വയസ് പൂർത്തിയായിരിക്കണം. അതായത്, വിവാഹത്തിന് നിയമപരമായ കുറഞ്ഞ പ്രായത്തിൽ സ്ത്രീക്കും പുരുഷനും തമ്മിൽ മൂന്ന് വർഷത്തെ വ്യത്യാസമാണുള്ളത്.
വിവാഹപ്രായം നിശ്ചയിച്ചതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കുട്ടികളുടെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കുക. ചെറുപ്പത്തിലെ വിവാഹം വിദ്യാഭ്യാസം മുടങ്ങുന്നതിനും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനും ആരോഗ്യപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും കാരണമാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
ബാലവിവാഹം നിയമവിരുദ്ധം
നിയമം നിശ്ചയിച്ച പ്രായപരിധിക്ക് താഴെയുള്ള വിവാഹം ബാലവിവാഹം എന്ന നിലയിലാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. ഇത്തരം വിവാഹങ്ങൾ തടയുന്നതിനായി നിയമത്തിൽ വിവിധ വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബാലവിവാഹം നടത്തുകയോ അതിന് സഹായിക്കുകയോ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്കെതിരെയും നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിക്കാം.
സ്ത്രീകളുടെ വിവാഹപ്രായം 21 ആക്കാനുള്ള നിർദേശം
സ്ത്രീകളുടെ കുറഞ്ഞ വിവാഹപ്രായം 18ൽ നിന്ന് 21 ആക്കണമെന്ന ആവശ്യം കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി രാജ്യത്ത് ചർച്ചയായിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, തൊഴിൽ, സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പരിഗണിച്ചായിരുന്നു ഈ നിർദേശം ഉയർന്നത്. എന്നാൽ നിലവിൽ പ്രാബല്യത്തിലുള്ള നിയമത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ കുറഞ്ഞ വിവാഹപ്രായം 18 തന്നെയാണ്.
നിയമപ്രായം മാത്രമല്ല, ഉത്തരവാദിത്തവും പ്രധാനമാണ്
വിവാഹത്തിനുള്ള കുറഞ്ഞ പ്രായം നിയമം നിർദേശിക്കുന്ന ഒരു മാനദണ്ഡമാണ്. എന്നാൽ വിവാഹജീവിതത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ പ്രായത്തിനൊപ്പം വ്യക്തിയുടെ മാനസിക പക്വത, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമ്പത്തിക സ്ഥിരത, പരസ്പര സമ്മതം, ഉത്തരവാദിത്തബോധം എന്നിവയും പ്രധാനമാണ്.
നിയമപരമായ പ്രായം പൂർത്തിയായതുകൊണ്ട് മാത്രം വിവാഹം വിജയകരമാകണമെന്നില്ല. വിവാഹബന്ധത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഇരുവർക്കും പരസ്പര ബഹുമാനവും സമ്മതവും ഉത്തരവാദിത്തബോധവും ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നതാണ് പ്രധാനം.