ഭക്ഷണ പദാര്‍ത്ഥങ്ങളില്‍ ചേര്‍ക്കുന്ന കായം ഉത്തമമായ ഒരു ഔഷധം കൂടിയാണ്. പല അസുഖങ്ങളേയും അകറ്റുളള കഴിവ് കായത്തിനുണ്ട്. ആയുര്‍വേദ മരുന്നുകളില്‍ കൂട്ടായും കായം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ദഹന പ്രക്രിയയെ ക്രമപ്പെടുത്താനും വയര്‍ വീര്‍ക്കുന്നതിനെയും വയറു വേദനയെയും ശമിപ്പിക്കാനുമുളള ഔഷധമാണ് കായം. കൂടാതെ വാത-കഫ ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും വായുകോപത്തെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീകളിലെ ആര്‍ത്തവ സമയത്തെ വയറു വേദനയെ ഇല്ലാതാക്കാനുളള കഴിവും കായത്തിനുണ്ട്. പാല്‍ക്കായം തേനില്‍ അരച്ച് കൊടുത്താല്‍ കുഞ്ഞുങ്ങളിലെ ദഹന സംബന്ധമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകള്‍ക്ക് ആശ്വാസം ലഭിക്കും. കായം, അയമോദകം, വെളുത്തുള്ളി എന്നിവ ഇളനീരില്‍ അരച്ച് കഴിക്കുന്നത് മുതിര്‍ന്നവരിലെ വയറു വേദനയ്‌ക്ക് ശമനം നല്‍കുന്നു.
കായം ചൂടാക്കി പൊടിച്ച് നാരങ്ങനീരില്‍ കലര്‍ത്തി തുണിയില്‍ മുക്കി പല്ലു വേദനയുള്ള ഭാഗത്ത് വെച്ചാല്‍ വേദനയ്‌ക്ക് ആശ്വാസം കിട്ടും. കായം ശര്‍ക്കരയില്‍ പൊതിഞ്ഞ് കഴിച്ചാല്‍ കുട്ടികളിലെ കൃമി ശല്യത്തെ അകറ്റാം. പുരുഷ വന്ധ്യത പരിഹരിക്കാനും കായം സഹായിക്കും. കൂടാതെ ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങള്‍ക്കും പരിഹാരമായി കായം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ശ്വാസകോശങ്ങളെ വികസിപ്പിക്കാനും ഇത് സാഹായകമാണ്. ഇഞ്ചിയും തേനും ചേര്‍ത്ത് കായം കലക്കി കുടിക്കുന്നത് കഫക്കെട്ട് ഒഴിവാക്കാന്‍ ഉത്തമമാണ്. രക്തസമ്മര്‍ദ്ധം കുറക്കുന്നതിന് പാവക്കയ്‌ക്കൊപ്പം കായം ചേര്‍ത്ത് പാകം ചെയ്ത് കഴിക്കാവുന്നതാണ്.
നാഡികളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ് കായത്തിനുണ്ട്. ഇതു മൂലം ഹിസ്റ്റീരിയ, മോഹാലസ്യം, കോച്ചിപ്പിടിത്തം പോലുള്ള നാഡി സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങള്‍ ഇല്ലാതാവുന്നു. വയറ്റിലുണ്ടാവുന്ന പല അസ്വസ്ഥതകള്‍ക്കും കായം ഔഷധമായി ഉപയോഗിക്കാം. കായം, ആര്യവേപ്പില , കര്‍പ്പൂരം, ശര്‍ക്കര എന്നിവ സമം ചേര്‍ത്ത് അരച്ച് ഗുളികയാക്കി നിത്യവും രാത്രി ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം കഴിക്കുന്നത്, പ്രതിരോധ-ശേഷി വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാനും, സാംക്രമിക രോഗങ്ങള്‍ ബാധിക്കാതിരിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഇത് ഒരു വൈദ്യരുടെ നിര്‍ദ്ദേശ പ്രകാരമുളള അളവില്‍ മാത്രമേ കഴിക്കാന്‍ പാടുകയുളളൂ.
