ആഫ്രിക്കയിലെ നമീബിയൻ തീരത്ത് വജ്രഖനനത്തിനിടെ കണ്ടെത്തിയത് ഏകദേശം 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള പോർച്ചുഗീസ് കപ്പലിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ. സ്വർണം, ചെമ്പ്, ആനക്കൊമ്പുകൾ, യൂറോപ്യൻ നാണയങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിലപിടിപ്പുള്ള ചരക്കുകളുമായി കടൽയാത്ര നടത്തിയിരുന്ന ‘ബോം ജീസസ്’ എന്ന കപ്പലാണ് ചരിത്രത്തിന്റെ തിരശ്ശീല നീക്കി വീണ്ടും വെളിച്ചത്തുവന്നത്. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കാണാതായ കപ്പൽ നമീബിയയിലെ ഒറാൻജെമുണ്ടിന് സമീപമാണ് കണ്ടെത്തിയത്. മരുഭൂമിയിലെ മണലിനടിയിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മറഞ്ഞുകിടന്ന കപ്പൽ പുരാതന വ്യാപാരപാതകളെക്കുറിച്ചും പോർച്ചുഗീസ് പര്യവേഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിലപ്പെട്ട വിവരങ്ങളാണ് ഗവേഷകർക്ക് നൽകുന്നത്.
വജ്രഖനനത്തിനിടെ പുറത്തുവന്ന ചരിത്രം
സാധാരണയായി നൂറ്റാണ്ടുകളോളം കടലിനടിയിൽ കിടക്കുന്ന കപ്പലുകളുടെ മരഭാഗങ്ങളും ചരക്കുകളും നശിച്ചുപോകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ പ്രദേശത്തെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയും മണലിന്റെ സംരക്ഷണവും കപ്പലിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളും ചരക്കുകളും നിലനിൽക്കാൻ സഹായിച്ചു. പുരാവസ്തു ഗവേഷകർക്ക് അപൂർവമായ ഒരു ചരിത്രരേഖയായാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ മാറിയത്.
ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള യാത്രയ്‌ക്കിടെ കാണാതായ കപ്പൽ
പോർച്ചുഗീസ് കപ്പലായ ബോം ജീസസ് ദീർഘദൂര സമുദ്രയാത്രകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ പായ്‌ക്കപ്പലായിരുന്നു. 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യൂറോപ്പിനും ആഫ്രിക്കയ്‌ക്കും ഏഷ്യയ്‌ക്കുമിടയിലെ വ്യാപാരപാതകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇത്തരം കപ്പലുകൾ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
1533 മാർച്ച് ഏഴിന് ലിസ്ബണിൽനിന്ന് പുറപ്പെട്ട കപ്പൽ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള യാത്രയിലായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രവിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ യാത്രയ്‌ക്കിടെ നമീബിയൻ തീരത്തിനടുത്ത് കപ്പൽ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടു. അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയും ശക്തമായ തിരമാലകളും കപ്പൽ തീരത്തടിയാൻ കാരണമായിരിക്കാമെന്നാണ് കരുതുന്നത്.
സ്വർണനാണയങ്ങളും 17 ടൺ ചെമ്പും
കപ്പലിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തിയ ചരക്കുകൾ ഗവേഷകരെ അമ്പരപ്പിച്ചു. രണ്ടായിരത്തിലധികം സ്വർണ-വെള്ളിനാണയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ വലിയൊരു സമ്പത്താണ് അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. ഏകദേശം 17 ടൺ ഭാരമുള്ള 1,845 ചെമ്പ് കട്ടികളും കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നതായി ഗവേഷണപഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അക്കാലത്തെ അന്താരാഷ്‌ട്ര വ്യാപാരത്തിൽ ചെമ്പിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു.
105 ആനക്കൊമ്പുകളും കപ്പലിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി. ഇവ പശ്ചിമ ആഫ്രിക്കയിൽനിന്നുള്ളതാണെന്ന് പിന്നീടുള്ള പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചു. പോർച്ചുഗീസ് വ്യാപാരശൃംഖലകൾ ആഫ്രിക്കൻ പ്രദേശങ്ങളുമായി എത്രത്തോളം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്നുവെന്നതിന്റെ തെളിവുകൂടിയാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ.
കപ്പലിലുണ്ടായിരുന്നവർക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?
ചരക്കുകൾ കണ്ടെത്താനായെങ്കിലും കപ്പലിലെ ജീവനക്കാരുടെ വിധി ഇപ്പോഴും ദുരൂഹമാണ്. വലിയൊരു കപ്പലിൽ നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാമെങ്കിലും അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കടുത്ത് അവരുടെ മൃതദേഹങ്ങളോ കുഴിമാടങ്ങളോ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.
നൂറ്റാണ്ടുകളോളം മണലിനടിയിൽ മറഞ്ഞുകിടന്ന ബോം ജീസസ് കപ്പൽ ഇന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർക്കും പുരാവസ്തു ഗവേഷകർക്കും വലിയ പഠനസാധ്യതകളാണ് തുറന്നുനൽകുന്നത്. യൂറോപ്യൻ പര്യവേഷണകാലത്തെ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, കടൽയാത്രകളിലെ അപകടസാധ്യതകൾ, ആഫ്രിക്കയുമായുള്ള വ്യാപാര ഇടപാടുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നിർണായക വിവരങ്ങളാണ് ഈ കപ്പൽ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.