അതിപുരാതനവും ചരിത്ര പ്രസിദ്ധവുമായ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങള് കേരളത്തിലുണ്ട് .അത്തരത്തില് ഒന്നാണ് വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി തിരുനെല്ലിയില് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തൃശ്ശിലേരി മഹാദേവക്ഷേത്രം. കിഴക്ക് ദര്ശനമായുളള പരമശിവനാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗമാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത് എങ്കിലും വൈഷ്ണവാശഭൂതനായ ശ്രീ പരശുരാമന് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയിട്ടുള്ള നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങളില് ഒന്നാണ് ഇതെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുളള വഴിയിലാണ് തൃശ്ശിലേരി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരുനെല്ലിയില് ബലിയിടാന് പോകുന്നവരെല്ലാം തന്നെ തൃശ്ശിലേരിയിലെ ശ്രീമഹാദേവന് വിളക്കു വെച്ച്, പാപനാശിനിയില് ബലിതര്പ്പണം നടത്തിയതിനു ശേഷം, തിരുനെല്ലിയില് വിഷ്ണുവിനെ വണങ്ങണം എന്നതാണ് പഴയ ആചാരം.
എന്നാല് ഇന്ന് ചില ആളുകള് മാത്രമാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. വളരെ പുരാതനമായ രീതിയില് തന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിര്മ്മിതി. പരമശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിനു മുന്പിലുള്ള നമസ്കാര മണ്ഡപത്തില് ശ്രീ പാര്വതിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പീഠവും, ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠയുമുണ്ട്. ജലദുര്ഗയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ഈ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിലിനു ചുറ്റും എല്ലാ കാലാവസ്ഥയിലും ഒരേ നിരപ്പില് വെള്ളം നില്ക്കുന്നു. പാപനാശിനിയിലെ ജലമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ തീര്ഥകുളത്തിലെത്തുന്നതും ജലദുര്ഗാപ്രതിഷ്ഠയെ വലയം ചെയ്യുന്നതും എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ജലദുര്ഗാ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് പരശുരാമനാണെന്നും, അതിനു ചുറ്റുമുള്ള ജലം സര്വരോഗ സംഹാരിയാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. പാര്വ്വതി, മണ്ഡപത്തില് ഗണപതി, ഗോശാലകൃഷ്ണന്, ശാസ്താവ്, കന്നിമൂലഗണപതി, ദൈവത്താര്, ഭദ്രകാളി, ഭഗവതി, നാഗരാജാവ്, പൂജാദിവിശേഷങ്ങള് എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപപ്രതിഷ്ഠകള്. മീനമാസത്തിലെ പുരുരുട്ടാതി നക്ഷത്രം മുതല് രേവതി നക്ഷത്രം വരെയുള്ള മൂന്നു ദിവസമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ഉത്സവമായി കൊണ്ടാടുന്നത്. കൂടാതെ ശിവരാത്രിയും തിരുവാതിരയും ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്.
