ശബരിമലയിലെ അയ്യപ്പൻ നൈഷ്ഠിക ബ്രഹ്മചാരിയായി വാഴുമ്പോൾ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ആര്യങ്കാവിൽ ഭഗവാൻ പുഷ്പകലാ ദേവിയോടൊപ്പം ഗൃഹസ്ഥാശ്രമി ഭാവത്തിലാണ് കുടിക്കൊള്ളുന്നത്. ദിവസം ഏഴുനേരം പൂജയുള്ള അപൂര്വം ക്ഷേത്രങ്ങളില് ഒന്നാണിത്. കൊല്ലം-ചെങ്കോട്ട റോഡില് കേരളാ തമിഴ്നാട് അതിര്ത്തിക്ക് അടുത്താണ് ആര്യങ്കാവ് ശാസ്താ ക്ഷേത്രം.
മധുരയിൽ നിന്നും കച്ചവടത്തിനായി എത്തിയ സൗരാഷ്ട്ര ബ്രാഹ്മണന്റെ മകളായ പുഷ്കല ഭഗവാന്റെ ചൈതന്യത്തിൽ ലയിച്ചുചേർന്നുവെന്ന ഐതിഹ്യമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷമായ തൃക്കല്യാണത്തിന് അടിസ്ഥാനം. കേരളീയ-തമിഴ് സംസ്കാരങ്ങളുടെ അപൂർവ്വ സംഗമവേദിയായ ഈ കല്യാണ ചടങ്ങുകൾ കാണാൻ മണ്ഡലകാലത്ത് നൂറുകണക്കിന് ഭക്തരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആര്യങ്കാവ് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. ആചാരപരമായി ഏറെ പ്രത്യേകതകളുള്ള ഈ വിവാഹത്തിൽ വധുവിന്റെയും വരന്റെയും വശങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളാണ്.
മധുരയിൽ നിന്നുള്ള സൗരാഷ്ട്ര ബ്രാഹ്മണർ വധുവായ പുഷ്കലാ ദേവിയുടെ ബന്ധുക്കളായും, തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ് വരനായ അയ്യപ്പന്റെ ബന്ധുക്കളായും ചടങ്ങുകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ‘പാണ്ഡ്യൻ മുടിപ്പ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നിശ്ചയ ചടങ്ങോടെ ആരംഭിച്ച്, തമിഴ് ബ്രാഹ്മണ ആചാരപ്രകാരം നടത്തുന്ന താലികെട്ടോടെയാണ് ഈ ദിവ്യവിവാഹം പൂർത്തിയാകുന്നത്. വിവാഹ തടസ്സങ്ങൾ നീങ്ങാനും കുടുംബൈശ്വര്യത്തിനുമായി നിരവധി ഭക്തർ ഈ ചടങ്ങ് ദർശിക്കാൻ എത്താറുണ്ട്.
ശബരിമലയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, ഭഗവാൻ കുടുംബനാഥനായി വാഴുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇവിടെ പ്രവേശനത്തിനും ആരാധനയ്ക്കും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പവിത്രമായ പമ്പാനദിയുടെ തീരത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തൃക്കല്യാണം ഭക്തിയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഒത്തുചേരൽ കൂടിയാണ്.
