കാഴ്ചയുടെ വസന്തമൊരുക്കിയ നിരവധി നിര്മ്മിതികള് നമ്മുക്കു ചുറ്റുമുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ പൗരാണിക വാസ്തു വിദ്യയുടെ കരവിരുതാല് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട കാഴ്ചയില് അത്ഭുതങ്ങള് നിറക്കുന്നവ. അത്തരത്തിലൊന്നാണ് കരിങ്കല്ലില് വിസ്മയം തീര്ത്തിരിക്കുന്ന ലേപാക്ഷി ക്ഷേത്രം.വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പ്രൗഢി മുഴുവന് വിളിച്ചോതുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ അനന്തപുരീലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വലിയ ഉയരമില്ലാത്ത, കൂര്മശൈലം എന്ന മലയുടെ മുകളിലാണ് ക്ഷേത്രം നിര്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അഗസ്ത്യ മുനിയാണ് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്നാണ് പുരാണങ്ങളില് പറയുന്നത്. വീരഭദ്രനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ഗണപതി, നന്ദി, ശിവന്, ഭദ്രകാളി, വിഷ്ണു, ലക്ഷ്മി എന്നിവരാണ് മറ്റ് പ്രതിഷ്ഠകള്.
ഇന്ത്യയില് ഇന്നു നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ നാഗവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടുത്തേത്. ശിവലിംഗത്തിന് തണലായി ഏഴു തലയുള്ള നാഗം കാവല് നില്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇത് നിര്മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കൗതുകമുണര്ത്തുന്ന നിരവധി കാഴ്ചകളാലും ധാരാളം കൊത്തുപണികളാലും ചുവര്ചിത്രങ്ങളാലും സമ്പന്നമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. വലുപ്പമേറെയുള്ള കല്ലുകളില് കൊത്തിയെടുത്ത ദേവീദേവന്മാരുടെ രൂപങ്ങള്, അതില് പ്രധാനം, തറയില് സ്പര്ശിക്കാതെ നില്ക്കുന്ന കൊത്തുപണികള് നിറഞ്ഞ ക്ഷേത്ര തൂണുകളാണ്. ഇവിടുത്തെ എഴുപതില് അധികം വരുന്ന കല്ത്തൂണുകളില് ഒന്ന് പോലും നിലം തൊടുന്നില്ല. അറുപത്തിയൊമ്പതു തൂണുകളുടെ ബലത്തിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേല്ക്കൂര നിലനില്ക്കുന്നത്.
തൂങ്ങി നില്ക്കുന്ന ഈ തൂണിനടിയിലൂടെ ഒരു തുണിക്കഷ്ണം വിരിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത് ക്ഷേത്രസന്നിധിയില് എത്തിയാല് കാണാം. തൂണിനും നിലത്തിനും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലത്തുകൂടെ നിലംതൊടാതെ വസ്ത്രം കടത്തിയാല് എല്ലാ ദു:ഖങ്ങള്ക്കും അറുതിയുണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വസം. രാവണന് സീതയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ സമയത്ത് തടയാന് ചെന്ന ജടായുവിനെ രാവണന് വെട്ടിവീഴ്ത്തിയത് ഇപ്പോള് ക്ഷേത്രമിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്താണന്നും, സീതയെ അന്വേഷിച്ചെത്തിയ രാമനെ കാര്യങ്ങള് ധരിപ്പിക്കുമ്പോള് ജടായുവിനെ നോക്കി രാമന് സ്നേഹത്തോടെ ലേപാക്ഷി എന്നു വിളിച്ചുവെന്നും അതിനാലാണ് ഈ പേരു ലഭിച്ചത് എന്നുമാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. തെലുങ്കില് ‘എഴുന്നേല്ക്കൂ പക്ഷി ശ്രേഷ്ഠാ’ എന്നാണ് ഇതിനര്ഥം.
