ഒരുപാട് പ്രത്യേകതകളും ആചാരങ്ങളും ഉള്ള നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉള്ള കേരളത്തിലെ പൈതൃകം തുളുമ്പുന്ന ജില്ലയാണ് തൃശൂർ. വടക്കുംനാഥനും , പാറമ്മേക്കാവും , ഗുരുവായൂരും എല്ലാം തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് തൃശൂർ ജില്ലയിലാണ് . മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ പ്രസിദ്ധവും അതിപുരാതനവുമായ ക്ഷേത്രമാണ് തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം .
തൃശ്ശൂരിന്റെ നഗര പരിധിക്കുള്ളിൽ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ക്ഷേത്രം കൂടിയാണ് തിരുവമ്പാടി ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം . ശ്രീ വടക്കുംനാഥ ക്ഷേത്രത്തിനും , പാറമേക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിനും ഉള്ളത് പോലെ തന്നെ തൃശൂർ പൂരത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ള ക്ഷേത്രം കൂടിയാണ് തിരുവമ്പാടി .
ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം ആകുന്നതിന് മുൻപ് ഇതൊരു ഭഗവതിക്കാവായിരുന്നു എന്നാണ് ചരിത്രരേഖകൾ പറയുന്നത് . പിന്നീട് ടിപ്പുവിനെ പടയോട്ട കാലത്താണ് ഇവിടെ കൃഷ്ണ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് . ഇതിന് പിന്നിൽ ഉള്ള ഐതിഹ്യം ഇപ്രകാരമാണ് . ഇപ്പോൾ തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന കൃഷ്ണ വിഗ്രഹം ആദ്യം ഇരുന്നത് വടക്കേ അങ്ങാടിയിൽ കണ്ടൻകാവിലായിരുന്നു . ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടക്കാലത്ത് പട്ടാളക്കാർ ഈ നാട്ടിലും എത്തിയപ്പോൾ എടക്കളത്തൂരിൽ നിന്ന് ശാന്തിക്കാരൻ ഈ വിഗ്രഹം എടുത്തു കൊണ്ടോടുകയായിരുന്നു . തുടർന്ന് ഈ വിഗ്രഹം ആദ്യം കാറ്റാനപ്പള്ളി മനയിൽ കുടിയിരുത്തുകയും പിന്നീട് ഇപ്പോഴത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ആയിരുന്നു .
ബാലഗോപാല സങ്കല്പത്തിൽ ഉള്ള മൂന്നടി പൊക്കമുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇപ്പോൾ തിരുവമ്പാടിയിൽ ഉള്ളത് കൂട്ടത്തിൽ ഭദ്രകാളിയുടെ ബാലഭദ്ര സങ്കല്പ പ്രതിഷ്ഠയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു . പടിഞ്ഞാറ് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ടു വിഗ്രഹങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ളത് . ബാലഭദ്ര തിരുവമ്പാടിയമ്മ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് . ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി , ശാസ്താവ് , നാഗങ്ങൾ , ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ് , ഹനുമാൻ , സുബ്രഹ്മണ്യൻ , നവഗ്രഹങ്ങൾ , ഘണ്ടാകർണൻ , ഭൈരവൻ എന്നിവരും കുടികൊള്ളുന്നു .
ആഘോഷങ്ങൾക്കും ആചാരങ്ങൾക്കും ഒരുപാട് പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്ന ക്ഷേത്രം കൂടിയാണിത് . ധനുമാസത്തിലെ വേലയും മേടത്തിലെ പൂരവും തിരുവമ്പാടിയമ്മയുടെ വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ ആണ് . അഷ്ടമിരോഹിണിയും ധനുമാസത്തിലെ സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശിയും തിരുവമ്പാടി കണ്ണന്റെ വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ ആണ് . ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം കുംഭമാസത്തിൽ ആണ് കൊണ്ടാടുന്നത് .
