ചരിത്രം പഠിക്കുന്നവരും ഭാരതത്തെ അറിഞ്ഞവരും ഒരിക്കലും മറക്കാൻ സാധ്യതയില്ലാത്ത പേരാണ് അജന്ത ഗുഹകൾ. രണ്ടായിരം വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള ഈ ഗുഹകളിലെ ചുമർചിത്രങ്ങളെ തേടി ഒരു യാത്ര പോകാം. 
മഹാരാഷ്ട്രയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന താപ്തി നദിയുടെ കൈവഴിയായ വാഗൂർ നദിയുടെ തീരത്താണ് അജന്ത ഗുഹകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മുഗൾ രാജഭരണകാലത്ത് നടന്ന സൈനിക പര്യടനത്തിനിടയിലാണ് ഈ ഗുഹകൾ കണ്ടെത്തുന്നത്. 
മനോഹരമായ കവാടം കടന്ന് ഉള്ളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ മഹായാന, ഹീനയാന എന്നീ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായ ഗുഹകളും ഗുഹചുമരുകളിലെ ചിത്രങ്ങളും ആണ് നിങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുക. 
ബിസി 2നും എഡി 6നും ഇടയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട 29 ഗുഹകൾ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 5 ഗുഹകൾ അമ്പലങ്ങളും 24 ഗുഹകൾ ആശ്രമങ്ങളുമാണ്.
ബുദ്ധമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങളാണ് ഗുഹചുമരുകളിൽ കാണാൻ സാധിക്കുക. ചുമർചിത്രങ്ങൾ മങ്ങിത്തുടങ്ങിയതിനാൽ ചെറിയ റീഫ്ലക്ടറുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ റിഫ്ലക്ടറിൽ പതിയുന്ന പ്രകാശം വഴി ചുമർചിത്രങ്ങൾ നല്ല രീതിയിൽ കാണാവുന്നതാണ്. 
ബുദ്ധന്റെ മുൻ ജന്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബുദ്ധമതകഥകൾ ആണ് ചിത്രങ്ങൾക്കടിസ്ഥാനം. കൂടാതെ കുരങ്ങുകളും അരയന്നങ്ങളും ആനകളും പാമ്പുകളും ഈ ചുമർ ചിത്രങ്ങളിൽ കഥാപാത്രങ്ങളായി വന്നിട്ടുണ്ട്. ഗുഹയുടെ സീലിങ്ങുകളിലും നിങ്ങൾക്ക് ഇവ കാണാൻ സാധിക്കും. 
ചുമർചിത്രങ്ങളെ പറ്റി രണ്ട് തരത്തിലുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ ആണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ചുമർ ഉണങ്ങുന്നതിന് മുന്നേ വരച്ച ഇവ ഫ്രെസ്കോസ് ചിത്രങ്ങളിൽ പെടുന്നതാണ് ഇവ എന്നാണ് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. അതേ സമയം ഇവ ചുമർ ഉണങ്ങിയതിന് ശേഷം വരച്ചതാണെന്നും ടെമ്പറ രീതിയിൽ പെട്ടതാണെന്നും മറ്റുചിലർ പറയുന്നു. 
1983ൽ യുനെസ്കോയുടെ ലോക ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളുടെ പട്ടികയിലും അജന്ത ഗുഹകൾ ഇടംനേടിയിട്ടുണ്ട്.
എല്ലോറ ഗുഹകളിൽ നിന്ന് 100 കിലോമീറ്റർ ദൂരവും ഓറംഗബാദിൽ നിന്ന് 104 കിലോമീറ്റർ ദൂരവും ജാൽഗോൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് 52 കിലോമീറ്റർ ദൂരവുമാണ് അജന്ത ഗുഹകളിലേക്ക് ഉള്ളത്.
