ആരാണ് എഡ്വേര്ഡ് ബ്രണ്ണന് …. കേരളക്കര അറിഞ്ഞരിക്കേണ്ട ഒരു പേരാണിത്. തലശ്ശേരിക്കാരുടെ ബ്രണ്ണന് സായ്പ്പ്. ഇപ്പോള് സമൂഹത്തില് നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചൂടേറിയ ചര്ച്ചകളില് ഇടയ്ക്കിടെ വന്നു പോകുന്ന ബ്രണ്ണന് കോളജിന്റെ സ്ഥാപകന്. 1800 മുതല് 1859 വരെ മലബാറില് താമസിച്ച് ഇവിടെ തന്നെ മണ്ണടിഞ്ഞ ഒരു ബ്രിട്ടീഷുകാരനായിരുന്ന എഡ്വേര്ഡ് ബ്രണ്ണന് നകിയ സംഭാവനകള് മലബാറിന്റെ ചരിത്രത്തില് ഇന്നും തിളങ്ങി നില്ക്കുന്നു. 1784 ല് ലണ്ടനില് ജനിച്ച ബ്രണ്ണന് 1810 ല് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയില് ചേര്ന്നു. പിന്നീട് അവരുടെ സഹകമ്പനിയായ ബോംബെ മറൈന് സര്വീസസില് കയറിയ അദ്ദേഹം കപ്പലില് കേബിന് ബോയ് ആയി ജോലി ചെയ്തു. അങ്ങിനെയിരിക്കെ അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്തിരുന്ന കപ്പല് കണ്ണൂര് തലശ്ശേരിയ്ക്ക് അടുത്ത് കടലില് വെച്ചുണ്ടായ അപകടത്തില് തകര്ന്നു.ഈ അപകടത്തില് ഒറ്റപ്പെട്ടു പോയ ബ്രണ്ണന് സായ്പ്പ് നീന്തി തലശ്ശേരി തീരത്തെത്തി. പിന്നീട് തിരിച്ചു പോയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം തലശ്ശേരിയില് തന്നെ താമസിച്ചു എന്നുമാണ് ചരിത്രം.
1846ല് തന്റെ കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന 3000 രൂപ ആദ്യ വിഹിതമായി നല്കി കൊണ്ട് ദരിദ്രരെയും അനാഥരെയും സഹായിക്കുക എന്ന കാഴ്ചപ്പാടോടെ അദ്ദേഹം ടെലിച്ചറി പുവര് ഫണ്ട് എന്ന പേരില് ഒരു ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിച്ചു. പിന്നീട് തന്റെ ആകെ സമ്പാദ്യമായ 1,50,000 രൂപ കൂടി ട്രസ്റ്റിന് നല്കി. ബ്രണ്ണന് വില്പത്രത്തില് ആവശ്യപ്പെട്ടത് പ്രകാരം നാട്ടുകാരായ എല്ലാവര്ക്കും സൗജന്യമായി വിദ്യാഭ്യാസം നല്കാന് വേണ്ടി തലശ്ശേരി പട്ടണത്തില് ഒരു ‘ഫ്രീ സ്കൂള്’ സ്ഥാപിച്ചു. ഇതാണ് പില്കാലത്ത് ബ്രണ്ണന് കോളജ് ആയി മാറിയത്.
1861ലാണ് ബ്രണ്ണന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരമുള്ള സൗജന്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള സ്കൂള് സ്ഥാപിച്ചത്. 1866ല് ബാസല് ജര്മന് മിഷന് സ്കൂളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച ഈ വിദ്യാലയം 1868 ല് ഹൈസ്കൂളായി ഉയര്ത്തി. 1871 ല് ബാസല് മിഷന് സ്കൂളിന്റെ നടത്തിപ്പ് കയ്യൊഴിയാന് തീരുമാനിച്ചതോടെ 1883 ല് ജില്ലാ ഗവണ്മെന്റ് സ്കൂളായി മാറിയ ഈ വിദ്യാലയം 1884 ല് തലശ്ശേരി നഗരസഭ ഏറ്റെടുത്തു. പത്ത് വര്ഷത്തിനു ശേഷം ബ്രണ്ണന് കോളജ് ആയി വളര്ന്ന വിദ്യാലയം കോഴിക്കോടിനും മംഗലാപുരത്തിനും ഇടയിലുള്ള ആദ്യത്തെ കോളേജായിരുന്നു. 1949 ല് കോളജില് നിന്നും വേര്പെടുത്തിയ സ്കൂളിനെ ചിറക്കരയിലേക്ക് മാറ്റിയെങ്കിലും 1958 ല് കോളേജ് ധര്മടത്തേക്ക് പോയതോടെ പഴയ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.
മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്, കെപിസിസി അധ്യക്ഷന് കെ സുധാകരന്, മുന്മന്ത്രി എ കെ ബാലന്, തായാട്ട് ശങ്കരന്, അയ്യത്താന് ഗോപാലന്, സഞ്ജയന്, മൂര്ക്കോത്ത് കുമാരന്, സി.എച്ച്.കുഞ്ഞപ്പ, പവനന്, കെ.സുകുമാരന്, ടി.പി. സുകുമാരന്, എം.പി.കുമാരന്, പുനത്തില് കുഞ്ഞബ്ദുള്ള, എന്. പ്രഭാകരന്, ചമ്പാടന് വിജയന്, അക്ബര് കക്കട്ടില്, വി.ആര്. സുധീഷ്, ശിഹാബുദ്ദീന് പെയ്ത്തുംകടവ്, എസ്. സിതാര, മാങ്ങാട് രത്നാകരന്, ഒളിമ്പ്യന് ദേവദാസ്, മയൂഖ ജോണി, വിനീത്, അഞ്ജു അരവിന്ദ് തുടങ്ങി പ്രശസ്തര് ബ്രണ്ണന് കോളജിലെ പൂര്വ വിദ്യാര്ഥികളായുണ്ട്. 1859 ഒക്ടോബര് 2ന് ബ്രണ്ണന് സായ്പ് അന്തരിച്ചു. തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോണ്സ് പള്ളിയുടെ സമീപത്തായാണ് എഡ്വേര്ഡ് ബ്രണ്ണന്റെ ശവകുടീരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
