അഖണ്ഡ ഭാരതം എന്നത് സാസംകാരിക തനിമയുടെ പേരാണ്. കാലതീതമായി വർത്തിക്കുന്ന ഭാരതത്തിന്റഎ അതിർത്തികൾ അധികമാർകകും അറിയില്ല. വടക്ക് ഹിമാലയവും തെക്ക് സിന്ധു മഹാസമുദ്രവും വരുന്ന ബൃഹത്തായ ഭൂപ്രദേശത്തെയാണ് ഭാരതം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പിന്നീട് ഭാരതത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരഞ്ഞെങ്കിലും ഇന്നും സാംസ്‌കാരികവും സമൂഹികവുമായി ഭാരതത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഈ രാജ്യങ്ങളെ അധികമാർക്കും അറിയില്ല. ഈ രാജ്യങ്ങൾ ഏതൊക്കെയെന്ന് അറിയാം…
1947-ലെ ഭൂപടം പ്രകാരം അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, പാകിസ്താൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, ഭൂട്ടാൻ, മ്യാൻന്മർ, ശ്രീലങ്ക, നേപ്പാൾ തുടങ്ങിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ ഭാരതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഗാന്ധാരം എന്ന അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും ശ്രീലങ്കയും ഭാരതത്തിന്റെ പൗരാണിക ഇതിഹാസങ്ങളിൽ അടക്കം പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുള്ള പ്രദേശമാണ്. പാകിസ്താൻ ഭാരതത്തിൽ നിന്നും വേർപ്പെട്ടുപോയിട്ട് അധികനാളുകളായിട്ടില്ല. രാമായണം അടക്കമുള്ള പുരാണങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പൊതുവായുള്ളത് സംസ്‌കാരമാണ്. ഇതിനാൽ തന്നെയാണ് അഖണ്ഡഭാരത ഭാഗമായി ഇവയെ കാണുന്നത്.
ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അഖണ്ഡ ഭാരതം, അഖണ്ഡ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പദമാണ് ഇത്്. അതിർത്തിക്കപ്പുറമുള്ള ഇതരമതസ്ഥരും ‘അഖണ്ഡ ഭാരതം’ എന്ന ആശയത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു. പാകിസ്താനിലെ മുതിർന്ന പത്രപ്രവർത്തകൻ മസർ അലി ഖാൻ, ഖാൻ സഹോദരന്മാർ തുടങ്ങിയവർ അഖണ്ഡഭാരതത്തിന് വേണ്ടി പോരാടാൻ തീരുമാനിച്ചവരായിരുന്നു.
