ന്യൂഡൽഹി: കേരളത്തിന്റെ കലയും കരകൗശലവും സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും അവതരിപ്പിക്കുന്ന 32 മാതൃകകൾ പി.എം. മെമന്റോസ് ഇ-ലേലം 2026ൽ ഇടംപിടിച്ചു. കേരളത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത കലാരൂപങ്ങൾ, കരകൗശല പാരമ്പര്യം, ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, നാടൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ, ആത്മീയ പൈതൃകം എന്നിവയാണ് ഈ മെമന്റോകളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
പരമ്പരാഗത ആഭരണപ്പെട്ടിയായ നെട്ടൂർപെട്ടിയാണ് ശ്രദ്ധേയമായ മെമന്റോകളിലൊന്ന്. ചുവർചിത്ര അലങ്കാരങ്ങളും പിച്ചളപ്പണിയും ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഓറഞ്ച് നിറത്തിലുള്ള നെട്ടൂർപെട്ടി കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. പണ്ടുകാലത്ത് പ്രഭുകുടുംബങ്ങളിൽ ആഭരണങ്ങളും വിശുദ്ധ വസ്തുക്കളും സൂക്ഷിക്കാൻ ഇത്തരം പെട്ടികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
കേരളത്തിന്റെ ജലപൈതൃകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ചുണ്ടൻവള്ളത്തിന്റെ ചെറുമാതൃകയും ശേഖരത്തിലുണ്ട്. കേരളത്തിലെ കായലുകളുമായും ഓണത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള വള്ളംകളികളുമായും അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ചുണ്ടൻവള്ളം.
ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ബേപ്പൂർ ഉരുവിന്റെ മിനിയേച്ചർ മാതൃകയും ഇ-ലേലത്തിലെ കേരളീയ മെമന്റോകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നാഷണൽ സ്കിൽ ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (എൻ.എസ്.ടി.ഐ), കോഴിക്കോട് ആണ് മാതൃക തയ്യാറാക്കിയത്. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ബേപ്പൂരിലെ പരമ്പരാഗത മരപ്പണിക്കാർ നിർമിച്ചുവരുന്ന മരക്കപ്പലുകളുടെ മാതൃകയിലാണ് ഇത് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.
കേരളത്തിന്റെ പ്രകടനകലകൾക്കും ശേഖരത്തിൽ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കഥകളി നർത്തകിയുടെ ഡിസ്പ്ലേ ഡോളും കഥകളി കലാകാരന്റെ ചിത്രവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കഥകളിയുടെ സവിശേഷമായ മുഖചായം, വേഷം, ആഭരണങ്ങൾ, കിരീടം എന്നിവ ഇവയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
വടക്കൻ കേരളത്തിലെ അനുഷ്ഠാനകലാപാരമ്പര്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഭൈരവൻ തെയ്യം റിച്ച്വൽ ആർട്ട് ശിൽപവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ശിവന്റെ ഒരു രൂപവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഭൈരവൻ തെയ്യത്തിന്റെ സവിശേഷമായ ശിരോവസ്ത്രം, മുഖത്തെഴുത്ത്, മാറുമാല, പരമ്പരാഗത വേഷം എന്നിവ ശിൽപത്തിൽ കാണാം.
കേരളത്തിന്റെ പ്രശസ്തമായ ചുവർചിത്ര പാരമ്പര്യവും ഇ-ലേലത്തിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന് കീഴിലുള്ള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മ്യൂറൽ പെയിന്റിങ്ങിലെ കലാകാരന്മാർ ഒരുക്കിയ രാധ, കൃഷ്ണ, ഗോപിക എന്നിവരുടെ ചിത്രമാണ് ശേഖരത്തിലുള്ളത്. ആൽമരത്തിന് താഴെ പുല്ലാങ്കുഴൽ വായിക്കുന്ന കൃഷ്ണനെയും രാധയെയും ഗോപികയെയും ചിത്രത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത പഞ്ചവർണ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് പ്രത്യേകമായി തയ്യാറാക്കിയ സിമന്റ് ഷീറ്റിലാണ് ചിത്രം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.
കേരളത്തിന്റെ ആത്മീയവും സാമൂഹികവുമായ പൈതൃകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സ്മരണികകളും ശേഖരത്തിലുണ്ട്. ആദിശങ്കരാചാര്യരുടെ ഭക്തിചിത്രം, ശിവഗിരി മഠത്തിന്റെ കൊത്തുപണിയുള്ള മരക്ഷേത്ര മാതൃക, പൊയ്കയിൽ ശ്രീകുമാരഗുരുദേവന്റെ ഫ്രെയിം ചെയ്ത ചിത്രം, ശ്രീവിദ്യാധിരാജ ചട്ടമ്പിസ്വാമികളുടെ ചിത്രം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
വൈക്കം സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ നൂറാം വാർഷികം അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന സ്മരണികയും ശ്രദ്ധേയമാണ്. പരമ്പരാഗത നെറ്റിപ്പട്ടം, കേരളീയ പിച്ചള വാസ്തുവിളക്ക്, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കൊത്തുപണിയുള്ള മരശിൽപം, ശംഖ് എന്നിവയും കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്മരണികകളുടെ ഭാഗമാണ്.
പി.എം. മെമന്റോസ് ഇ-ലേലം 2026ന്റെ എട്ടാം പതിപ്പ് ഒക്ടോബർ രണ്ടുവരെ തുടരും. കേരളത്തിന്റെ കല, കരകൗശലം, അനുഷ്ഠാന പാരമ്പര്യം, ആത്മീയ പൈതൃകം, സമുദ്രപാരമ്പര്യം എന്നിവയുടെ വൈവിധ്യം ഒരുമിച്ച് അവതരിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ ശേഖരം.
ഇ-ലേലത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള വിവരങ്ങളും തീയതികളും പൂർണ കാറ്റലോഗും പി.എം. മെമന്റോസ് ഇ-ലേലം പോർട്ടലിൽ (pmmementos.gov.in.) ലഭ്യമാണ്.
