കേരളത്തിലെ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ തിരുവാർപ്പ് എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന , കേരളത്തിൽ ആദ്യം നട തുറക്കുന്ന ഏക ക്ഷേത്രവുമാണ് തിരുവാർപ്പ് ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം . കംസ വധത്തിന് ശേഷം തളർന്ന് അവശനായി വിശന്നിരിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സങ്കല്പമുള്ള നാലു കരങ്ങളോട് കൂടിയിരിക്കുന്ന പ്രതിഷ്ഠയാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉള്ളത് .
വെളുപ്പിന് രണ്ടു മണിക്ക് നട തുറക്കുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാന്റെ ശിരസ്സ് കഴുകിയ ഉടൻ തന്നെ നിവേദ്യം അർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമാണ് ബാക്കി ചടങ്ങുകൾ നടത്തുക . നട തുറക്കാൻ എത്തുന്ന തിരുമേനിയുടെ കയ്യിൽ താക്കോലിനൊപ്പം മഴുവും കാണും കാരണം താക്കോൽ കൊണ്ട് നട തുറക്കാൻ ആയില്ലെങ്കിൽ മഴു ഉപയോഗിച്ച് ശ്രീകോവിലിന്റെ വാതിൽ പൊട്ടിക്കാൻ ഉള്ള അധികാരം അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയിട്ടുണ്ട് . നട തുറക്കാൻ വൈകിയാൽ വിശന്നിരിക്കുന്ന ഭഗവാന് ഭക്ഷണം നല്കാൻ താമസിക്കും എന്ന സങ്കല്പ്പമാണ് ഈ ആചാരത്തിന് പിന്നിൽ .
1500 വർഷങ്ങൾക്കു മേൽ പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തിന് മഹാഭാരതവുമായി ബന്ധമുണ്ട് . പാണ്ഡു പുത്രന്മാർ വനവാസം നടത്തിയിരുന്ന കാലത്ത് അവർക്കു പൂജിക്കാൻ ഭഗവാൻ തന്നെ നൽകിയ വിഗ്രഹം , വനവാസം കഴിഞ്ഞു മടങ്ങിയ പാണ്ഡവർ , ഭഗവാൻ ദ്രൗപദിക്ക് നൽകിയ അക്ഷയപാത്രത്തിൽ വെച്ച് കടലിൽ ഒഴുക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് സങ്കല്പ്പം .
ഒരിക്കൽ ഈ വഴിവരികയായിരുന്ന സന്യാസി ശ്രേഷ്ഠന്റെ വള്ളം കടലിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് എത്തിയപ്പോൾ നിന്ന് പോവുകയും , വള്ളം നിൽക്കാനുള്ള കാരണം തേടി മുങ്ങാംകുഴിയിട്ട പരിചരക്കാർക്കു ഉരുളിയിൽ (അക്ഷയപാത്രം ) നാലു കരങ്ങളോട് കൂടിയ ഈ വിഗ്രഹം ലഭിക്കുകയും , സന്യാസി ശ്രേഷ്ഠൻ കുന്നം , പള്ളിക്കര വഴി സഞ്ചരിച്ചു ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രം കുടി കൊള്ളുന്ന പ്രദേശത്തു എത്തി ചേരുകയും , വിഗ്രഹം ഇല്ലാതിരുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉരുളിയോട് കൂടി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നുള്ളതാണ് ഒരൈതിഹ്യം .
ഒരുപാട് പ്രത്യേകതകൾ ഉള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ അത്താഴ പൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ദീപാരാധന . ഗ്രഹണ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളും അടച്ചിടുമെങ്കിലും തിരുവാർപ്പ് ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം മാത്രം നടക്കുകയില്ല . ഇതിനു കാരണം , ഒരിക്കൽ ഗ്രഹണ സമയത്തു ക്ഷേത്രം അടച്ചിടുകയും , അതിനു ശേഷം തുറന്നപ്പോൾ , ഭഗവാന്റെ അരഞ്ഞാണം അരയിൽ നിന്ന് ഊരി നിലത്തു കിടക്കുന്നതും ആണ് കണ്ടത് . പ്രശ്നവിധിയിൽ ഗ്രഹണ സമയത്തു നട അടഞ്ഞു കിടന്നിരുന്നതിനാൽ നേദ്യം വൈകുകയും വിശപ്പിനാൽ വയറൊട്ടി അരഞ്ഞാണം അഴിഞ്ഞു താഴെ വീഴുകയും ആയിരുന്നു എന്നാണ് കണ്ടത് . ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം നേദ്യം വൈകും എന്ന കാരണത്താൽ ഒരിക്കലും ഗ്രഹണത്തിന് തിരുവാർപ്പ് ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം അടക്കുക പതിവില്ല .
മേട മാസത്തിലാണ് പത്തു ദിവസത്തെ ഉത്സവം കൊണ്ടാടുന്നത് . പാൽപ്പായസം , നെയ്പ്പായസം , അപ്പം എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ .
