ആർഷ വിദ്യ ഗുരുകുലത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ , പരമ്പരാഗത ഹൈന്ദവ രീതിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിട്ടുള്ള സന്യാസ ജീവിതം നയിച്ച വ്യക്തി , അദ്വൈത വേദാന്തത്തിന്റെ ഗുരു , ഭാരതത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ആത്മീയ ഗുരു – സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതി .
തമിഴ്നാട്ടിലെ തിരുവാരൂർ ജില്ലയിലെ മഞ്ജകുടിയിൽ ശ്രീ ഗോപാല അയ്യരുടെയും ശ്രീമതി വാലമ്പലിന്റെയും മൂത്ത പുത്രനായിട്ടായിരുന്നു സ്വാമിജിയുടെ ജനനം . സന്യാസം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് നടരാജൻ എന്നായിരുന്നു സ്വാമിജിയുടെ യഥാർത്ഥ നാമം . സ്വാമിജിയുടെ എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ പിതാവിന്റെ നിര്യാണത്തോടെ , മൂത്ത പുത്രൻ എന്ന നിലയിൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വരികയും , അദ്ദേഹം പഠനത്തോടൊപ്പം കുടുംബത്തിനോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം നിറവേറ്റുകയും ചെയ്തു പോന്നു . സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ജോലി അന്വേഷിച്ചു ചെന്നൈയിൽ എത്തിയ അദ്ദേഹം കുറച്ചു നാൾ പത്രപ്രവർത്തകനായും , പിന്നീട് കുറച്ചു നാൾ ഇന്ത്യൻ എയർ ഫോഴ്സിൽ പൈലറ്റ് ആയും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു . കുടുംബത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ അനുജൻ കൃഷിയും മറ്റു കാര്യങ്ങളും നോക്കി നടത്തുകയും ചെയ്തു പോന്നു .
സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദയുടെ പ്രഭാഷണം കേൾക്കാൻ ഇടയായതിൽ പിന്നെയാണ് സ്വാമിജിക്ക് വേദാന്തത്തിൽ താല്പര്യം തോന്നി തുടങ്ങിയത് . ഈ സംഭവത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം ചിന്മയ മിഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവ സാന്നിധ്യം ആയി മാറുകയും ചെയ്തു . സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദയുടെ നിർദേശ പ്രകാരം അദ്ദേഹം ചിന്മയ മിഷന്റെ ഒരു ശാഖ മധുരയിൽ ആരംഭിക്കുകയുണ്ടായി .സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദയുടെ ഗുരുവായ തപോവൻ മഹാരാജിനെ ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം സന്ദർശിക്കുകയും , തപോവൻജി അദ്ദേഹത്തോട് അവിടെ താമസിച്ചു കൊണ്ട് ധ്യാനവും മറ്റും പഠിക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയുമുണ്ടായി . ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് അത് സ്വീകരിക്കാൻ ഉള്ള അവസരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല . എന്നാൽ ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം അവിടെ തിരികെയെത്തുകയും സന്യാസത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്തു .
സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദയുടെ അനുവാദത്തോടു കൂടി അദ്ദേഹം സ്വാമി പ്രണവാനന്ദയുടെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിക്കുകയും വേദാന്തത്തെ കുറിച്ച് കൂടുതൽ അഭ്യസിക്കുകയും ചെയ്തു . 1962 ലാണ് സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദ അദ്ദേഹത്തിന് നടരാജൻ എന്ന പേര് മാറ്റി സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതി എന്ന പുതിയ നാമം നൽകിയത് . സ്വാമി ചിന്മയാനന്ദ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശാരീരിക അസ്വാസ്ഥ്യം മൂലം സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതിയോട് പൊതു വേദികളിൽ പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തുവാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി . അങ്ങിനെ ആണ് അദ്ദേഹം വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലും വേദികളിലും പ്രഭാഷണം നടത്തുവാൻ ആരംഭിച്ചത് .
അമേരിക്കയിൽ ഉള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യ ഗണങ്ങളുടെ അപേക്ഷ സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ആർഷ വിദ്യ ഗുരുകുലം സ്ഥാപിച്ചത് . ആർഷ വിദ്യ ഗുരുകുലത്തിൽ നിന്ന് വേദാന്തത്തിൽ വിദ്യ അഭ്യസിച്ച ഇരുന്നൂറിൽ പരം സന്യാസിവര്യന്മാരാണ് ഭാരതത്തിലും വിദേശത്തുമായി പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തി വരുന്നത് .സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രമുഖനായ ശിഷ്യനാണ് ഭാരതത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ ശ്രീ നരേന്ദ്ര ദാമോദർദാസ് മോദി .
ഹൈന്ദവ സമൂഹത്തിന്റെ ഉന്നമനത്തിന് വേണ്ടിയും പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വേണ്ടിയും ഭാരതത്തിന്റെ ഓരോ കോണുകളിലും വിവിധ തരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയ മഹത് വ്യക്തി കൂടിയായിരുന്നു സ്വാമി ദയാനന്ദ സരസ്വതി .
