തിരുമല : ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള തീരുമാനവുമായി തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനം . ജമ്മു കശ്മീരിൽ തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനം നിർമ്മിച്ച തിരുപ്പതി ബാലാജി ക്ഷേത്രം അടുത്തിടെയാണ് ഭക്തർക്കായി തുറന്ന് നൽകിയത് . ഇത് കൂടാതെ മഹാരാഷ്‌ട്രയിലെ നവി മുംബൈ, ഗുജറാത്ത്, ഛത്തീസ്ഗഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലും തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.
തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനം സ്ഥാപിതമായത് 1933ലാണ്. തിരുമലയിലെ തിരുപ്പതി ബാലാജി ക്ഷേത്രം, തിരുച്ചിനൂരിലെ ശ്രീ പദ്മാവതി അമ്മവാരി ക്ഷേത്രം, തിരുപ്പതിയിലെ ശ്രീ ഗോവിന്ദരാജ ക്ഷേത്രം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഭരണം മാത്രമാണ് അന്ന് ഈ ട്രസ്റ്റ് നോക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തുടനീളം തിരുപ്പതിയുടെ 58 ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്, അവയുടെ നടത്തിപ്പ് ഈ ട്രസ്റ്റാണ് നോക്കുന്നത്. ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തമിഴ്നാട്, തെലങ്കാന എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ടിടിഡി ആദ്യം ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിയാനും ഏറ്റെടുക്കാനും തുടങ്ങിയത് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലാണ്. ഈ പ്രദേശത്തിന് പുറത്ത് ട്രസ്റ്റ് കൈകാര്യം ചെയ്ത ആദ്യത്തെ ക്ഷേത്രം ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ബാലാജി ക്ഷേത്രമാണ്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണം 1969-ൽ ടിടിഡി ഏറ്റെടുത്തു. അതിനുശേഷം, 2019-ൽ കന്യാകുമാരിയിൽ വെങ്കിടേശ്വര ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
ഈ ട്രസ്റ്റ് ഇപ്പോൾ മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൂടി നിർമ്മിക്കുന്നത് പരിഗണിക്കുന്നു. ഇതിലൊന്ന് ഗുജറാത്തിലെ ഗാന്ധിനഗറിലും രണ്ടാമത്തേത് ഛത്തീസ്ഗഡിലെ റായ്പൂരിലും മൂന്നാമത്തേത് ബിഹാറിലുമാണ്. ബിഹാറിലെ ഏത് സ്ഥലത്താണ് ബാലാജിയുടെ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുകയെന്ന് ഇതുവരെ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. ഇത് സംബന്ധിച്ച് നിതീഷ് കുമാർ സർക്കാരുമായി ആദ്യഘട്ട ചർച്ച നടന്നുവരികയാണ്.
നവി മുംബൈയിലെ തിരുപ്പതി ബാലാജി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം അടുത്തിടെ ടിടിഡി നടത്തി. ഇതിനായി 600 കോടി രൂപ വിലമതിക്കുന്ന 10 ഏക്കർ സ്ഥലം മഹാരാഷ്‌ട്ര സർക്കാർ നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രദേശത്ത് അനുവദിച്ചു. 70 കോടിയോളം രൂപയാണ് ഇതിന്റെ നിർമാണത്തിനായി ടിടിഡി ചെലവഴിക്കുന്നത്.
ജമ്മുവിൽ നിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രം ആന്ധ്രാപ്രദേശിന് പുറത്ത് രാജ്യത്തെ ആറാമത്തെ ബാലാജി ക്ഷേത്രമാണ്. നേരത്തെ തിരുപ്പതി തിരുമല ദേവസ്ഥാനങ്ങൾ ഹൈദരാബാദ്, ചെന്നൈ, കന്യാകുമാരി, ഡൽഹി, ഭുവനേശ്വർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ബാലാജി ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരുമലയിലെ ബാലാജി ക്ഷേത്രത്തിൽ പിന്തുടരുന്ന അതേ ആചാരങ്ങൾ ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പിന്തുടരും.
