ശ്രീ പരമേശ്വരന്റെ പ്രീതിക്കായുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്രതാനുഷ്ഠാനമാണ് മഹാ ശിവരാത്രി വ്രതം. ദിവസം മുഴുവനായി ഉറക്കമിളച്ചു അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട മഹാവ്രതമാണിത്. സകലപാപഹരമായ ശിവരാത്രി വ്രതത്തിലൂടെ കുടുംബത്തിൽ ഐശ്വര്യവും അഭിവൃദ്ധിയും കളിയാടുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.ഭാര്യാ ഭർത്താക്കന്മാർ ഒന്നിച്ചു വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് അത്യുത്തമം.
കുംഭമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ ചതുർദ്ദശി തിഥിയിലാണ് ശിവരാത്രി വരുന്നത്. ശിവരാത്രിയുടെ തലേന്ന് ത്രയോദശിയാണ് . അന്ന് പ്രദോഷവും വരുന്നു. ശിവ പ്രീതികരമായ പ്രദോഷവും ശിവരാത്രിയും ഒരുമിച്ച് അനുഷ്ഠിക്കാവുന്ന വ്രതങ്ങളാണ്.
ഈ വർഷം 2025 ഫെബ്രുവരി 26 ബുധനാഴ്ചയാണ് ശിവരാത്രി വരുന്നത്. തലേന്നുമുതൽ അതായത് ത്രയോദശി ഒരിക്കലോടെ വ്രതം ആരംഭിക്കണം. തലേന്ന് വൈകുന്നേരം അരിയാഹാരം പാടില്ല എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. ശിവരാത്രി നാൾ പകലുറക്കം, എണ്ണതേച്ചുകുളി, തലേന്നത്തെ ആഹാരം ഇവ അരുത്. പഴയതോ ഫ്രിഡ്ജിൽ വെച്ചതോ ആയ ആഹാരം കഴിക്കരുത്.
ശിവരാത്രി ദിവസത്തിൽ ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തതിന് അതിരാവിലെ ഉണർന്ന് ശരീരശുദ്ധി വരുത്തി ‘ഓം നമ: ശിവായ’ ജപിച്ചു ഭസ്മധാരണം നടത്തണം. രാവിലെ ജലത്തിൽ കുഴച്ചും ഉച്ചയ്‌ക്ക് ചന്ദനം ചേർത്തും വൈകിട്ട്‌ ഉണങ്ങിയ ഭസ്മവും ആണ് ധരിക്കേണ്ടത്.അതിനു ശേഷം ശിവക്ഷേത്ര ദർശനം നടത്തുക. നിർമ്മാല്യദർശനം നടത്തിയാൽ അത് അത്യുത്തമം. ശിവരാത്രി ദിനത്തിൽ പൂർണ ഉപവാസമാണ് വ്രത നിഷ്ഠ. എന്നാൽ ഒരിക്കൽ എടുത്തും ഉപവസിക്കാം. പൂർണ്ണ ഉപവാസമോ ഒഴിവാക്കലോ സാധിക്കാത്തവർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നുളള നേദ്യമോ കരിക്കിൻ വെളളമോ പഴമോ കഴിക്കാവുന്നതാണ്. അമിത ഭക്ഷണം നിഷിദ്ധമാണ്. ഉച്ചയ്‌ക്ക് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് നേദിച്ച വെള്ള നിവേദ്യം കഴിക്കാം.
അന്നേദിവസം ശിവപ്രീതികരമായ കർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണം . ദാനം, പറ്റിയാൽ അന്നദാനം നടത്തുക. കൂവളം നനയ്‌ക്കുന്നതും പരിപാലിക്കുന്നതും ശിവപ്രീതികരമാണ്. പഞ്ചാക്ഷരീ മന്ത്രം ജപിക്കാം. രാത്രി പൂർണമായി ഉറക്കമിളക്കണം. പിറ്റേ ദിവസം രാവിലെ കുളിച്ചു ക്ഷേത്രത്തിലെ തീർഥം സേവിച്ച് പാരണ വിടാം. പിറ്റേന്നും പകലുറക്കം പാടില്ല.
ശിവരാത്രി നാളിൽ ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ പുരുഷന്മാർ ശയനപ്രദക്ഷിണം നടത്തുകയും സ്ത്രീകൾ അടിപ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ഭഗവാനെ നമസ്ക്കരിക്കുന്നതും നന്ന്. ശിവരാത്രി ദിനത്തിൽ ബലിതർപ്പണം നടത്തിയാൽ പിതൃക്കളുടെ അനുഗ്രഹവും പിതൃ മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
