കർക്കിടകമാസത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് നാലമ്പല ദർശനം. ദശരഥപുത്രന്മാരായ ശ്രീരാമൻ, ഭരതൻ, ലക്ഷ്മണൻ, ശത്രുഘ്നൻ എന്നിവരുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്ക് നടത്തുന്ന തീർത്ഥാടനത്തെ ആണ് നാലമ്പല യാത്ര എന്ന് പറയുന്നത്. നാലമ്പലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഒന്നാണ് തൃശൂർ തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമസ്വാമിക്ഷേത്രം. മര്യാദ പുരുഷോത്തമൻ ശ്രീരാമനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവിടം വിശ്വാസികൾക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ട സ്ഥലം കൂടിയാണ്.
ഇവിടത്തെ വിഗ്രഹവും പ്രസിദ്ധമാണ്. ദ്വാരകയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പൂജിച്ചിരുന്ന വിഗ്രഹം ആണ് ഇവിടെ ഉള്ളത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. കൃഷ്ണന്റെ സ്വർഗാരോഹണത്തിന് ശേഷം ദ്വാരക കടലെടുത്തുപോവുകയും ക്ഷേത്രങ്ങൾ അന്യാധീനപ്പെട്ടു പോവുകയും ചെയ്തു. ശേഷിച്ചത് ഈ വിഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രം. പിന്നീട് ഇവ കടലിനടിയിൽ പോവുകയും നാളുകൾക്ക് ശേഷം അറബിക്കടലിൽ മീൻ പിടിക്കാൻ പോയ മുക്കുവന്മാർക്ക് ഈ നാലുവിഗ്രഹങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ ഈ വിഗ്രഹങ്ങളെ ജ്യോത്സ്യൻ കൂടിയായ വാക്കയിൽ കൈമളിനെ ഏൽപ്പിച്ചു.
അദ്ദേഹം വിഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിയ ശേഷം ശ്രീരാമ വിഗ്രഹത്തെ തൃപ്രയാറും, ഭരത വിഗ്രഹത്തെ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രത്തിലും, ലക്ഷ്മണനെ തിരുമൂഴിക്കുളം ശ്രീ ലക്ഷ്മണപ്പെരുമാൾ ക്ഷേത്രത്തിലും ,ശത്രുഘ്നനെ പായമ്മൽ ശത്രുഘ്ന സ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലും പ്രതിഷ്ഠ നടത്താൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.
ക്ഷേത്രത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഒട്ടനവധി കഥകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ടിപ്പുവിന്റെ കഥ. ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടസമയത്ത് അദ്ദേഹം ഇവിടെ വരികയുണ്ടായി. വെടിവഴിപാട് നടക്കുന്ന സമയത്താണ് അദ്ദേഹം വന്നത്. ക്ഷേത്രം തകർക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കതിനകൾ പുഴയിലേക്ക് എറിയുകയും തേവർക്ക് ശക്തിയുണ്ടെങ്കിൽ വെള്ളത്തിൽ കിടന്ന് പൊട്ടട്ടെ എന്നും പറഞ്ഞ ടിപ്പുവിനെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ കാഴ്ചയാണ് പിന്നീട് കണ്ടത്. കതിനകൾ വെള്ളത്തിൽ കിടന്ന് പൊട്ടുകയും അപമാനിതനായ ടിപ്പു അവിടെ നിന്നും പോയെന്നുമാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.
ആദ്യകാലത്ത് ഇതൊരു ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രം ആയിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് ഇത് ബുദ്ധമത കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ആ കാലങ്ങളിൽ ഇവിടെ ശാസ്താവായിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. പിന്നീട് ആര്യന്മാരുടെ കാലത്താണ് ശാസ്താവിനെ മാറ്റി ശ്രീരാമനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ ആണ് ഇപ്പോൾ ശാസ്താവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്.
