ഗണേശ ഭഗവാനെ മനസ്സിൽ ആരാധിക്കുമ്പോൾ തന്നെ തുമ്പികൈയിൽ ലഡ്ഡുമായിരിക്കുന്ന ഗജമുഖമുള്ള രൂപമാണ് ഓടിയെത്തുക . ലോകത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഗണേശ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എല്ലാം തന്നെ ഗജമുഖമുള്ള ഭഗവാനാണ് പ്രതിഷ്ഠ. മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ ഗണേശ ഭഗവാനെ ചിന്തിക്കുക കൂടി അസാധ്യമാണ് . എന്നാൽ മനുഷ്യമുഖമുള്ള ഗണേശ ഭഗവാന്റെ ലോകത്തിലെ ഏക ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് നമ്മുടെ ഭാരതത്തിൽ തന്നെയാണ് .
ശിവ ഭഗവാന്റെയും പാർവതി ദേവിയുടെ പുത്രനും , സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമിയുടെ സഹോദരനുമാണ് ഗണേശ ഭഗവാൻ എന്നുള്ളത് ഏവർക്കും അറിയാവുന്ന ഒന്നാണ് . പാർവതി ദേവി തന്റെ ശരീരത്തിൽ പൂശിയിരുന്ന മഞ്ഞളിൽ നിന്ന് രൂപം ഉണ്ടാക്കി അതിൽ ജീവൻ പകർന്നാണ് ഗണേശ ഭഗവാന്റെ ഉത്ഭവം എന്നും ഐതിഹ്യമുണ്ട്.
ഒരിക്കൽ പാർവതി ദേവി സ്നാനം കഴിക്കാൻ പോകുന്ന നേരം തന്റെ അറക്ക് കാവൽ നിൽക്കുവാൻ നന്ദിയെ കാണാഞ്ഞതിനാലാണ് ഗണേശനെ ദേവി സൃഷ്ടിച്ചത് . തന്റെ സ്നാനം കഴിയുന്നതുവരെ അറക്ക് കാവൽ നിൽക്കണം എന്നും ആര് വന്നാലും അകത്തേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കരുത് എന്ന് ഉത്തരവും നൽകി .
അമ്മയുടെ കല്പനാർത്ഥം ഗണേശൻ അറക്ക് കാവൽ നിൽക്കുവാൻ ആരംഭിച്ചു . പാർവതി ദേവി ഗണേശനെ സൃഷ്ടിച്ചതറിയാതെയാണ് ശിവ ഭഗവാന്റെ ആഗമനം . ശിവ ഭഗവാൻ ആരെന്ന് ഗണേശനും അറിവില്ല. അതിനാൽ തന്നെ ശിവ ഭഗവാൻ എത്ര പറഞ്ഞിട്ടും ഗണേശൻ അദ്ദേഹത്തെ അകത്തേക്ക് പ്രവേശിപ്പിച്ചില്ല. ഒടുവിൽ അതെത്തിച്ചേർന്നത് ശിവ ഭഗവാന്റെ കയ്യാൽ ഗണേശന്റെ അന്ത്യത്തിലായിരുന്നു .
സ്നാനം കഴിഞ്ഞു പുറത്തെത്തിയ പാർവതി ദേവി കണ്ടെത് മരിച്ചു കിടക്കുന്ന ഗണേശനെയാണ് . തന്റെ പുത്രനെ വധിച്ച ശിവഭഗവാനോട് അവനു ജീവൻ തിരികെ നല്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. സംഹാരരൂപത്തിൽ ഭാവം മാറിയ പാർവതി ദേവിയെ ശാന്തമാക്കാനായി ഗണേശന് ജീവൻ നൽകാമെന്ന് ശിവ ഭഗവാൻ സമ്മതിച്ചു . തന്റെ അനുചരന്മാരോട് വടക്ക് ദിശയിലേക്ക് പോകുവാനും , അവിടെ വടക്കു ദിശയിലേക്ക് തല വെച്ചുറങ്ങുന്ന ആദ്യ മൃഗത്തിന്റെ ശിരസ്സ് വിച്ഛേദിച്ചു കൊണ്ട് വരുവാനും ശിവ ഭഗവാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു . അനുചരന്മാർ ആദ്യം കണ്ടത് വടക്കു ദിശയിലേക്കു തല വെച്ചുറങ്ങുന്ന ഗജത്തെയാണ് ആണ് . അതിന്റെ ശിരസ്സ് ഛേദിച്ചു കൊണ്ട് വരികയും , ശിവ ഭഗവാൻ ഗണേശന്റെ ഛേദിച്ച തലയ്ക്കു പകരമായി ഗജത്തിന്റെ ശിരസ്സ് വെക്കുകയും ജീവൻ പകർന്നു നൽകുകയും ചെയ്തു . ഈ പറഞ്ഞ ഐതിഹ്യം വളരെ സുപരിചിതമാണ് എങ്കിലും ഗജത്തിന്റെ ശിരസ്സിന് മുൻപ് മനുഷ്യ ശിരസ്സുണ്ടായിരുന്ന ഗണേശ ഭഗവാന്റെ ക്ഷേത്രത്തെ കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ഈ ഐതിഹ്യം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ് .
മായവാരം തിരുവാരൂർ റോഡിലെ കൂത്താനൂരിനടുത്തുള്ള തമിഴ്നാട്ടിലെ തിലതർപണപുരിയിലെ മുക്തേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ആദി വിനായഗർ ക്ഷേത്രം. നര മുഖ പിള്ളയാർ എന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പേരുണ്ട് . ഗണേശന്റെ പുരാതന രൂപമായ മനുഷ്യ മുഖമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രധാനമായും പിതൃ തർപ്പണത്തിനാണ് പ്രാധാന്യം .
തിലതർപണപുരി എന്ന വാക്കിന് അർത്ഥം തന്നെ പിതൃ തർപ്പണം എന്നാണ് . പിതൃക്കൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന ഏഴ് പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത് . കാശി , രാമേശ്വരം , ശ്രീവഞ്ചിയം , തിരുവേങ്കാട് , ഗയ , ത്രിവേണി സംഗമം എന്നിവയാണ് മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ . പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറത്തായിട്ടാണ് നര മുഖ വിനായകരുടെ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .
