കേരളത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ പഴവങ്ങാടി ഗണപതി ക്ഷേത്രം , തലസ്ഥാനനഗരിയായ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് . ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അല്പം വടക്കോട്ടു മാറിയാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് . വലതുകാൽ മടക്കി വെച്ച് , വലത്തോട്ട് തുമ്പികൈ നീട്ടി പീഠത്തിലിരിക്കുന്ന ഗണപതി ഭഗവാന്റെ ബാല ഗണപതി സങ്കല്പമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ . ചതുർബാഹുവായ ഗണപതി രൂപത്തിൽ ,പിന്നിലുള്ള വലതുകൈയിലെ മഴുവും , ഇടതു കയ്യിൽ കയറും , മുന്നിലുള്ള ഇടതുകൈയിൽ മോദകവുമാണ് ഉള്ളത് . മുന്നിലെ വലത് കൈ അഭയമുദ്രാങ്കിതമാണ് . ഉപദേവതകളായി അയ്യപ്പൻ , ദുർഗ്ഗാദേവി , നാഗങ്ങൾ എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു .
പഴവങ്ങാടി ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഐതിഹ്യം തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു . തിരുവനന്തപുരം രൂപം കൊള്ളുന്നതിന് മുൻപ് തിരുവിതാംകൂർ ദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം പദ്മനാഭപുരം ആയിരുന്നു . അവിടെ വെച്ചാണ് തിരുവിതാംകൂർ കരസേന രൂപം കൊണ്ടത് . ഒരിക്കൽ കരസേനയിൽ അംഗമായിരുന്ന ഒരു സൈനികൻ കുളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന കുളത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഗണപതി വിഗ്രഹം ലഭിക്കുകയും , അദ്ദേഹവും മറ്റ് സൈനികരും ചേർന്ന് വിഗ്രഹത്തെ ആരാധിക്കുവാനും തുടങ്ങി . പിന്നീടാണ് അവർ ആരാധിക്കുന്ന ഗണപതി ഭഗവാന് ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയണം എന്ന തോന്നലുണ്ടായതും , പഴവങ്ങാടിയിൽ അവർ ആരാധിച്ചു പോന്നിരുന്ന വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു കൊണ്ട് ക്ഷേത്രം പണിയുകയും ചെയ്തത് . ഇന്നും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം നിർവഹിക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ കരസേനയുടെ ഭാഗമായ മദ്രാസ് റെജിമെൻറ് ആണ് .
പഴവങ്ങാടി ഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ മുഖമുദ്രയായിട്ടാണ് . ദിനവും നിരവധി ഭക്തരാണ് , സകല വിഘ്‌നങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഗണപതി ഭഗവാന് നാളികേരം ഉടക്കാൻ എത്തുന്നത് . അത്രയധികം വലിപ്പമില്ലാത്ത ക്ഷേത്രമാണ് പഴവങ്ങാടി ഗണപതി ക്ഷേത്രം . ദൂരെ നിന്ന് നോക്കിയാൽ പോലും ഗണപതി ഭഗവാന്റെ മനോഹരരൂപം ദർശിക്കാൻ സാധ്യമാണ് . 2019 ൽ പൂർണ്ണമായും കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ പുനർനിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലായി മുപ്പത്തിരണ്ടിൽ പരം ഗണപതി രൂപങ്ങൾ കൊത്തി വെച്ചിട്ടുണ്ട് .
മറ്റെല്ലാ ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളെയും പോലെ വിനായക ചതുർത്ഥിയാണ് ഇവിടെയും കെങ്കേമമായി കൊണ്ടാടപ്പെടുന്ന മഹോത്സവം .
