ന്യൂഡല്ഹി: ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ചാബഹാര് തുറമുഖ പദ്ധതിയില് നിന്ന് ഇന്ത്യ പിന്മാറുന്നു എന്ന പ്രചാരണങ്ങള്ക്ക് വിരാമം. അമേരിക്കന് ഉപരോധവും ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലപാടുകളും സൃഷ്ടിച്ച പ്രതിസന്ധികള്ക്കിടയിലും, പദ്ധതിയോടുള്ള താല്പ്പര്യം ഇന്ത്യ ആവര്ത്തിച്ചു. നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടലിന് പകരം ‘ടാക്റ്റിക്കല് പ്രാഗ്മാറ്റിസം’ എന്ന പുതിയ ശൈലിയിലൂടെ പദ്ധതിയുമായി മുന്നോട്ട് പോകാനാണ് ഡല്ഹിയുടെ തീരുമാനം.
അമേരിക്കന് ഉപരോധം കടുക്കുന്ന സാഹചര്യത്തില്, തുറമുഖത്തിന്റെ നടത്തിപ്പ് ചുമതല താല്ക്കാലികമായി ഒരു ഇറാനിയന് ഏജന്സിക്ക് കൈമാറാനാണ് ഇന്ത്യ ആലോചിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ അമേരിക്കയുമായുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധത്തില് ഉലച്ചില് തട്ടാതെ തന്നെ പദ്ധതി നിലനിര്ത്താം. ഇന്ത്യ വാങ്ങിയ 120 ദശലക്ഷം ഡോളര് വിലമതിക്കുന്ന ക്രെയിനുകളും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും ഇറാനിയന് ഏജന്സിക്ക് ‘ലീസ്’ അടിസ്ഥാനത്തില് നല്കും. ഇത് ഉടമസ്ഥാവകാശം ഇന്ത്യയില് തന്നെ നിലനില്ക്കാന് സഹായിക്കും. രാജ്യാന്തര സാഹചര്യം മെച്ചപ്പെടുമ്പോള് ഇന്ത്യ നേരിട്ട് നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കും എന്നിവയാണ് പ്രധാന നേട്ടങ്ങള്.
പാകിസ്ഥാനെ ആശ്രയിക്കാതെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്കും മധ്യേഷ്യന് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ചരക്കെത്തിക്കാനുള്ള ഏക കവാടമാണ് ചാബഹാര്. ചൈനയുടെ സഹായത്തോടെ പാകിസ്ഥാന് നിര്മ്മിച്ച ഗ്വാദര് തുറമുഖത്തെ പ്രതിരോധിക്കാന് ചാബഹാറിലെ ഇന്ത്യന് സാന്നിധ്യം അത്യാവശ്യമാണ്. റഷ്യയുമായും യൂറോപ്പുമായും ഇന്ത്യയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്റര്നാഷണല് നോര്ത്ത്-സൗത്ത് ട്രാന്സ്പോര്ട്ട് കോറിഡോറിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ണികൂടിയാണിത്.
കേന്ദ്ര ബജറ്റില് ചാബഹാറിനായി പ്രത്യേകം തുക വകയിരുത്താതിരുന്നത് വലിയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. എന്നാല്, അമേരിക്കയുടെ കര്ശന നിരീക്ഷണത്തില് നിന്ന് പദ്ധതിയെ മാറ്റിനിര്ത്താനുള്ള ‘പ്ലാന് ബി’യുടെ ഭാഗമാണ് ഇതെന്നാണ് വിദഗ്ധര് വിലയിരുത്തുന്നത്. ഇതൊരു മടക്കയാത്രയല്ല, മറിച്ച് അതീവ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള ചുവടുവെപ്പാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ദീര്ഘകാല താല്പ്പര്യങ്ങള്ക്ക് ചാബഹാര് അനിവാര്യമാണെന്ന ബോധ്യം വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിനുണ്ട്.’ – വിദേശകാര്യ വിദഗ്ധര്.
അമേരിക്കന് ഭരണകൂടവുമായി രഹസ്യ ചര്ച്ചകള് തുടരുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ ഇറാനുമായുള്ള ബന്ധം വഷളാകാതിരിക്കാനും ഇന്ത്യ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്. ചുരുക്കത്തില്, ചാബഹാര് പദ്ധതിയില് നിന്ന് ഇന്ത്യ കൈവിടുകയല്ല, മറിച്ച് പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കാന് തന്ത്രം മാറ്റുക മാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്.
