ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയ തലസ്ഥാനമാണ് , ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രാചീന നഗരമായ വരാണസി . കാശി എന്നും ബനാറസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന വരാണസി , ഉത്തർ പ്രദേശിലെ ഗംഗ നദിയുടെ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് . ഭാരതത്തിലെ പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ വരാണസി , ഏഴു പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ ഒന്നാണ് .
വരാണസിയിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രമാണ് തീർത്ഥാടകർ ഏറ്റവും കൂടുതലായി സന്ദർശിക്കുന്നത് .പുരാണങ്ങൾ അനുസരിച്ചു ശിവ ഭഗവാനാണ് വരാണസി നിർമ്മിച്ചത് . ശിവ ഭഗവാനും ബ്രഹ്മാവും തമ്മിൽ ഉണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ ശിവ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിരസ്സ് ഛേദിക്കുകയും , അതുമായി ഗംഗ തീരത്തെത്തിയ ശിവ ഭഗവാന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് ശിരസ്സ് നിലത്തു വീഴുകയും ഭൂമിയിൽ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു . അതിനാലാണ് വരാണസി പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പുണ്യ സ്ഥലമായി കരുതി പോരുന്നത് .
കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിൽ തങ്ങൾ ചെയ്ത ഹത്യകളുടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തി പ്രാപിക്കുവാൻ പഞ്ച പാണ്ഡവർ ശിവ ഭഗവാനെ അന്വേഷിച്ചു വരാണസിയിൽ എത്തിയിരുന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു . മോക്ഷം പ്രാപ്തമാകുവാൻ ഒരു മനുഷ്യായുസ്സിൽ സന്ദർശിക്കേണ്ട ഏഴു പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളാണ് അയോദ്ധ്യ , മധുര , കാശി , ഹരിദ്വാർ , കാഞ്ചി , അവന്തി , ദ്വാരക .
ബുദ്ധന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ വരാണസി കാശി രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു . ശ്രീബുദ്ധൻ ബുദ്ധ മതം സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെ വെച്ചായിരുന്നു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത് . ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും വരാണസിയുടെ ആത്മീയ പ്രഭാവം വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടേയിരുന്നു . ശിവ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുക എന്നതാണ് വരാണസി സന്ദർശിക്കുന്നവരുടെ മുഖ്യ കർമ്മം എന്ന് ആദി ശങ്കരാചാര്യരാണ് സ്ഥാപിച്ചത് .
തുളസിദാസ്‌ “രാമ ചരിത മാനസം ” എഴുതിയതും , ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ധാരാളം പ്രമുഖർ ഉണ്ടായതും,1507 ൽ ശിവരാത്രി ദിനം വരാണസി സന്ദർശിച്ച ഗുരു നാനാക്ക് , സിഖ് മതം സ്ഥാപിച്ചതും വരാണസിയിൽ വെച്ച് തന്നെയായിരുന്നു .ഗംഗ നദിയുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധം പുലർത്തുന്ന നഗരം കൂടിയാണ് വരാണസി . ഹിന്ദുമത വിശ്വാസപ്രകാരം കാശിയിൽ വെച്ച് മരണമടയുകയും , ഗംഗാതീരത്ത് ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ പുനർജ്ജനിക്കാതെ മോക്ഷം പ്രാപ്തമാവും എന്നാണ് വിശ്വാസം .
