ന്യൂഡൽഹി: രാവിലെ ഉറക്കമുണർന്ന ഉടൻ പലരുടെയും കൈ ആദ്യം എത്തുന്നത് മൊബൈൽ ഫോണിലേക്കാണ്. അലാറം ഓഫ് ചെയ്തയുടൻ വാട്‌സ്ആപ്പ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, ഇ-മെയിൽ, കാലാവസ്ഥ വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കുന്നത് ഇന്ന് പലരുടെയും ദിനചര്യയുടെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ ഇത് വെറും ‘മൊബൈൽ അഡിക്ഷൻ’ മാത്രമല്ലെന്നാണ് മനഃശാസ്ത്ര വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഉറക്കത്തിനിടെ ലോകത്ത് എന്തൊക്കെ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചുവെന്ന് അറിയാനുള്ള സ്വാഭാവിക ആഗ്രഹമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന്. സന്ദേശങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടോ, ജോലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇ-മെയിലുകളുണ്ടോ, ഇന്നത്തെ പരിപാടികളിൽ മാറ്റമുണ്ടോ എന്നൊക്കെ അറിയാൻ തലച്ചോർ ശ്രമിക്കുന്നതാണ് ഈ ശീലത്തിന് പിന്നിലെ മനഃശാസ്ത്രം.
ഒരു പ്രവൃത്തി ഒരേ സാഹചര്യത്തിൽ ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ അത് ശീലമായി മാറുമെന്ന് മനഃശാസ്ത്രം പറയുന്നു. രാവിലെ ഉറക്കമുണരുക, അലാറം ഓഫ് ചെയ്യുക, തുടർന്ന് ഫോൺ പരിശോധിക്കുക എന്ന ക്രമം ദിവസേന ആവർത്തിക്കുന്നതോടെ അത് സ്വാഭാവിക പ്രതികരണമായി മാറുന്നു.
ഫോൺ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ദിവസവും പ്രത്യേകിച്ച് ഒന്നും ലഭിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ചില ദിവസങ്ങളിൽ ഒരു നല്ല സന്ദേശമോ സന്തോഷവാർത്തയോ പ്രധാനപ്പെട്ട അറിയിപ്പോ ലഭിക്കുന്നത് തലച്ചോറിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും അതേ പ്രവൃത്തി ആവർത്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള അപ്രതീക്ഷിത ‘റിവാർഡ്’ മനുഷ്യരുടെ ശീലങ്ങളെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുമെന്ന് മനഃശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അതേസമയം, ഉറക്കത്തിനുശേഷം വീണ്ടും ലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള ശ്രമമായും ഈ ശീലത്തെ വിദഗ്ധർ കാണുന്നു. സമയം എത്രയായി, ഇന്നത്തെ കാലാവസ്ഥ എന്താണ്, ആരെങ്കിലും വിളിച്ചിട്ടുണ്ടോ, ആദ്യ മീറ്റിംഗ് എപ്പോഴാണ് തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ അറിയുന്നതിലൂടെ ദിവസം തുടങ്ങാൻ മനസ്സ് തയ്യാറെടുക്കുന്നു.
എന്നാൽ രാവിലെ ഫോൺ പരിശോധിക്കുന്നത് മണിക്കൂറുകളോളം സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നതിലേക്ക് മാറുകയാണെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധക്കുറവിനും ഉൽപാദനക്ഷമത കുറയുന്നതിനും മാനസികാവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്നതിനും കാരണമായേക്കാമെന്നും വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉറക്കമുണർന്ന ഉടൻ ഫോൺ കൈയിലെടുക്കുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും ‘മൊബൈൽ അഡിക്ഷൻ’ ആണെന്ന് പറയാനാകില്ല. മനുഷ്യന്റെ സ്വാഭാവിക മാനസിക പ്രവണതകളും ദിനചര്യയായി രൂപപ്പെട്ട ശീലങ്ങളുമാണ് പലപ്പോഴും ഇതിന് പിന്നിലെന്നാണ് മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം.
